مرگ بعد از خروج ارواح ، به اجساد تعلّق مىگيرد ، آن وقت مىتوان گفت كه ارواح مستثنى هستند و آنها نخواهند مرد ، اين وجه با رواياتى كه از ائمه عليهم السلام نقل شده كه در جواب
لِمَنِ الْمُلْكُ الْيَوْمَ
ارواح انبياء خواهند گفت :
لِلَّهِ الْواحِدِ الْقَهَّارِ
مؤمن / 16 تأييد مىشود ، ناگفته نماند : آنچه در اول گفتيم از همه قابل قبولتر است .
رابعا : در نفخهء دوم همهء انسانها زنده شده و ايستاده به احوال قيامت تماشاگر خواهند بود .
69 -
وَ أَشْرَقَتِ الْأَرْضُ بِنُورِ رَبِّها وَ وُضِعَ الْكِتابُ وَ جِيءَ بِالنَّبِيِّينَ وَ الشُّهَداءِ وَ قُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْحَقِّ وَ هُمْ لا يُظْلَمُونَ
.
الميزان نظر ميدهد كه شايد : منظور از اشراق ارض ، رفتن پردهها و ظهور حقائق اشياء و ظاهر شدن اعمال باشد ، نظير
يَوْمَ تُبْلَى السَّرائِرُ
چنان كه از آيات
فَكَشَفْنا عَنْكَ غِطاءَكَ فَبَصَرُكَ الْيَوْمَ حَدِيدٌ
ق / 22
يَوْمَئِذٍ تُحَدِّثُ أَخْبارَها . . .
فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ خَيْراً يَرَهُ وَ مَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ
زلزال / 8 و آيات ديگر استفاده مىشود .
بعضى گفتهاند : زمين با عدل پروردگار روشن مىشود ، و در ميان مردم عدل خدا حكومت مىكند ، به قولى : خداوند نور بخصوصى مىآفريند كه زمين را روشن مىكند ، در قول ديگر مراد تجلّى خداوند براى رسيدن به حساب مردم است .
زمخشرى گويد : « و اشرقت الارض بما يقيم اللَّه فيها من الحق و العدل . . . » نگارنده گويد : آيه شريفه از متشابهات است ، گفتهء الميزان به نظر بهتر مىرسد .
منظور از « الكتاب » نامهء اعمال است كه در ميان گذاشته مىشود ، در