« السابقون » است كه رزق و زندگى آنها در بهشت از اصحاب يمين فرق دارد .
پس « معلوم » يعنى مشخص شده از رزق اصحاب يمين « 1 » .
42 - 44 -
فَواكِهُ وَ هُمْ مُكْرَمُونَ فِي جَنَّاتِ النَّعِيمِ عَلى سُرُرٍ مُتَقابِلِينَ
اين آيات و آيات بعدى در بيان حالات « السابقون » است كه به احتمال قوى فقط انبياء و امامان معصوم مىباشند « فواكهه » جمع فاكهه به صورت نكره است كه واقعيت آن معلوم نيست اما نامش ميوه است .
« فى جنات » ظرف « مكرمون » و
عَلى سُرُرٍ . . .
تقديرش « متكئين على سرر . . . » است كه رو برو در تختهايى سرور آور نشستهاند . اين آيات و آيات بعدى بيان
رِزْقٌ مَعْلُومٌ
است .
45 - 47 -
يُطافُ عَلَيْهِمْ بِكَأْسٍ مِنْ مَعِينٍ بَيْضاءَ لَذَّةٍ لِلشَّارِبِينَ لا فِيها غَوْلٌ وَ لا هُمْ عَنْها يُنْزَفُونَ
منظور از « كأس » كاسهء پر از شراب است « معين » حاكى است كه آن شراب از چشمهء جارى است . « لذة » تقديرش « ذو لذة » و مانند زيد عدل است ، آن گاه فرموده : اين شراب نه درد سر و ناراحتى مىآورد و نه مستى . بلكه يكپارچه لذت است ، شراب دنيا ، هم عوارض ناگوار بدنى دارد و هم عقل را از بين مىبرد ولى شراب بهشتى هيچ يك از اينها را ندارد .
اين آيه نظير -
لا يُصَدَّعُونَ عَنْها وَ لا يُنْزِفُونَ
واقعه / 19 است عاصم « ينزفون » را در اينجا به صيغهء مجهول و در سورهء واقعه به صيغهء معلوم خوانده است و در هر دو منظور مستى و رفتن عقل است يعنى عقل از وجودشان خارج
هامش
( 1 ) در تفسير برهان از امام باقر عليه السلام نقل شده كه رزق براى خادمان بهشتى معلوم است آن را پيش اولياء اللَّه مىآورند پيش از آنكه بخواهند امافَواكِهُ وَ هُمْ مُكْرَمُونَآنست كه آنها در بهشت چيزى ميل نمىكنند مگر آنكه با آن احترام مىشوند .