مشركان عقيده داشتند كه بتها براى آنها شفاعت خواهند كرد ، و مىگفتند :
هؤُلاءِ شُفَعاؤُنا عِنْدَ اللَّهِ
يونس / 18 ، آن هم نه در آخرت ، زيرا مشركان به معاد عقيده نداشتند بلكه مىخواستند آنها در كارهاى دنيا شفاعتشان كنند .
لازم بود در اين آيه ، شفاعت بتها نفى شود ولى گويا بتها ارزش مطرح شدن نفى شفاعتشان را ندارند ، لذا در رابطه با مشركان فرموده : شما از جمله شفاعت كنندگان نخواهيد بود ، در نتيجه بتهاى شما نيز شفاعتگر نيستند . در بارهء شفاعت رجوع شود به بقره / 48 .
حَتَّى إِذا فُزِّعَ عَنْ قُلُوبِهِمْ قالُوا ما ذا قالَ رَبُّكُمْ قالُوا الْحَقَّ وَ هُوَ الْعَلِيُّ الْكَبِيرُ
.
به نظر مىآيد ضمير « قلوبهم » راجع است به شافعان ، اعمّ از ملائكه و انبياء و ائمّه و شهداء و غيرهم . و نيز معلوم مىشود كه آنها پيش از صدور إذن شفاعت قلوبشان در اضطراب خواهد بود ، كه از جلال كبريايى چه امرى صادر خواهد گشت ؟ ايضا معلوم مىشود : آنها از فرمان خدا نسبت به يكديگر بى خبر خواهند بود و بعد از صدور فرمان از يكديگر خواهند پرسيد پروردگارتان چه دستورى داد ؟
اين گفتگو در موقعى خواهد بود كه دستور شفاعت صادر شده و خوف از قلوبشان رفته باشد آن وقت در جواب يكديگر خواهند گفت : خدا حق را فرمود و مطابق حق دستور صادر نمود ، شفاعت مطابق حق انجام خواهد گرفت . زيرا كه او و الا مقام و بزرگ است . صاحب اين صفت جز به حق فرمان نمىدهد .
در تفسير آيه مطالب ديگرى نيز گفتهاند ، ولى به نظر نگارنده آنچه گفته شد قانع كنندهتر است و اللَّه العالم ، رجوع شود به مجمع البيان .
24 -
قُلْ مَنْ يَرْزُقُكُمْ مِنَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ قُلِ اللَّهُ وَ إِنَّا أَوْ إِيَّاكُمْ لَعَلى هُدىً أَوْ فِي ضَلالٍ مُبِينٍ
.