4 -
اللَّهُ الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ ما بَيْنَهُما فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوى عَلَى الْعَرْشِ ما لَكُمْ مِنْ دُونِهِ مِنْ وَلِيٍّ وَ لا شَفِيعٍ أَ فَلا تَتَذَكَّرُونَ
.
اين آيه و آيات بعدى در رابطه با آنست كه آمدن پيامبر از جانب خدا لازم بود و گرنه كار خلقت ناتمام و ناقص مىماند ، خدايى كه : آسمانها و زمين را آفريده و آنها را تدبير مىكند و جز او سرپرستى و خير رسانى نداريد ، چطور ممكن است شما را بيافريند و بدون هدايت بگذارد و اللَّه العالم .
در اين آيه چند مطلب مستقل داريم ، اول منظور از شش روز ، شش دوران است ، آن موقع حركت زمين در اين وضع نبود تا روز 24 ساعته داشته باشيم در اين زمينه در سوره اعراف / 54 سخن گفتهايم و در سوره فصّلت نيز خواهد آمد ، كلمهء
سِتَّةِ أَيَّامٍ
هفت بار در قرآن مجيد تكرار شده است .
دوم -
ما بَيْنَهُما
تطبيق مىشود به انسان و همهء جانداران و روئيدنيها و ابرها و بارانها و هوا و امثال آنها كه ميان زمين و آسمانها هستند .
سوم - منظور از
ثُمَّ اسْتَوى عَلَى الْعَرْشِ
تدبير كار جهان است ، استقرار يافتن بر عرش حكومت كنايه از آن مىباشد ، در سورهء يونس / 3 آمده :
ثُمَّ اسْتَوى عَلَى الْعَرْشِ يُدَبِّرُ الْأَمْرَ
بايد بدانيم كه خلقت از تدبير قابل انفكاك نيست پس به حكم
أَلا لَهُ الْخَلْقُ وَ الْأَمْرُ
هر دو مخصوص خداست .
چهارم - مراد از ولى در
ما لَكُمْ مِنْ دُونِهِ مِنْ وَلِيٍّ
سرپرستى و تدبير امور است ، وقتى كه آفريننده و مدبر كائنات اوست پس سرپرست انسانها و همهء كائنات فقط اوست .
پنجم - مراد از شفيع واسطه است ، به عبارت ديگر : آنكه ميان اسباب و مسببات رابطه است و يكى را به آن ديگرى مىرساند ، على هذا جز خدا شفيعى نداريم ، فقط اوست كه فيض مىرساند و فقط اوست كه مسببات را از اسباب