نيز با چشم خود مىبينند كه طوطئه ظالمان را خدا از بين برد ، سبب مزيد ايمانشان مىگردد .
وَ الْقاسِيَةِ قُلُوبُهُمْ
يعنى كسانى كه قلوب آنها سخت شده است ، از مقابله با مريض القلبها معلوم مىشود كه مراد از
الْقاسِيَةِ قُلُوبُهُمْ
كفار هستند ، شايد مراد از دو گروه يكى باشد ، جملهء
وَ إِنَّ الظَّالِمِينَ . . .
در بيان آنست كه ظالمان از حق در مخالفت بعيد مىباشند كه زايل شدن القائات شيطان در آنها اثر نمىكند و فقط اتمام حجت مىشود .
54 -
وَ لِيَعْلَمَ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ أَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ فَيُؤْمِنُوا بِهِ فَتُخْبِتَ لَهُ قُلُوبُهُمْ وَ إِنَّ اللَّهَ لَهادِ الَّذِينَ آمَنُوا إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ
.
شق دوم نتيجهء توطئه شيطان و از بين رفتن آن توسط خداست ، مراد از
أُوتُوا الْعِلْمَ
به قرينهء ما قبل ، اهل ايمان است ضمير « انه » راجع به « ما تمنى » است يعنى تا اهل علم بدانند كه خواستهء تو حق است زيرا كه خدا القاء شيطان را باطل كرد ، در اين صورت به آن ايمان مىآورند يعنى ايمانشان قوى مىشود و قلبشان به آن مطمئن مىگردد ، جمله
وَ إِنَّ اللَّهَ لَهادِ الَّذِينَ . . .
تعليل صدر آيه است يعنى خدا هدايت كننده است كه اين كار سبب مزيد ايمان و اطمينان آنها مىگردد ، على هذا منظور از هدايت ، هدايت به تقويت ايمان است ، نه هدايت ابتدايى .
55 -
وَ لا يَزالُ الَّذِينَ كَفَرُوا فِي مِرْيَةٍ مِنْهُ حَتَّى تَأْتِيَهُمُ السَّاعَةُ بَغْتَةً أَوْ يَأْتِيَهُمْ عَذابُ يَوْمٍ عَقِيمٍ
.
اين آيه در رابطه با آيه
وَ الْقاسِيَةِ قُلُوبُهُمْ
است و بيان مىدارد كه كفار پيوسته راجع به قرآن در شك خواهند بود ، تا آمدن روز قيامت ، لا بد مراد عدهاى از صناديد كفار است كه مصداق
سَواءٌ عَلَيْهِمْ أَ أَنْذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنْذِرْهُمْ