قرآن گفتهايم مسئله حتمى است و ابراهيم براى آزر پس از مرگ او آمرزش نخواسته است .
87 - 89 -
وَ لا تُخْزِنِي يَوْمَ يُبْعَثُونَ يَوْمَ لا يَنْفَعُ مالٌ وَ لا بَنُونَ إِلَّا مَنْ أَتَى اللَّهَ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ
.
ادامهء دعاى آن حضرت است . منظور از « لا تخزنى » آنست كه مرا داخل آتش نكن چنان كه در جاى ديگر آمده است
رَبَّنا إِنَّكَ مَنْ تُدْخِلِ النَّارَ فَقَدْ أَخْزَيْتَهُ
آل عمران : 192 .
آن وقت در وصف آن روز فرموده : آن روزى است كه مال و فرزندان به انسان نفعى نمىدهد ، آرى مال و اولاد كه از نعمتهاى خدا هستند ، فقط در دنيا به انسان نفع دارند : آخرت بازار ايمان و عمل صالح است چنان كه عنوان
آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ
در قرآن مجيد اظهر من الشمس است .
ظاهر آنست كه
إِلَّا مَنْ أَتَى اللَّهَ . . .
استثناء منقطع است يعنى : لكن كسى كه قلب سالم پيش خدا آورده است به او نفع خواهد داد ، قلب سالم آنست كه از شرك و كفر و شك سالم بوده و به توحيد ، ايمان و اعتقاد داشته باشد از حضرت صادق صلوات اللَّه عليه نقل شده : قلب سليم آنست كه خدا را ملاقات كند و در آن جز خدا نباشد ، هر قلبى كه در آن شرك و شك هست ساقط است ، ( اين گونه اشخاص خواستهاند در دنيا زاهد باشند تا قلوبشان براى آخرت فارغ گردد « 1 » .
در مجمع البيان فرموده : از امام صادق عليه السّلام روايت شده :
« انه قال هو القلب الذى سلم من حب الدنيا »
بنا بر آنچه گفته شد : ابراهيم عليه السّلام در جريان
هامش
( 1 ) :
« قال : القلب السليم الذى يلقى ربه و ليس فيه احد سواه قال و كل قلب فيه شرك او شك فهو ساقط و انما ارادوا بالزهد فى الدنيا لتفرغ قلوبهم الى الاخرة »
( الميزان از كافى ) .