أَنَّهُمْ إِلى رَبِّهِمْ . . .
تعليل خوف مىباشد يعنى آنچه انفاق مىكنند در حالى انفاق مىكنند كه قلوبشان ترسان است زيرا كه مىدانند به سوى خدا رجوع خواهند كرد .
در مجمع فرموده : « و
قال ابو عبد اللَّه عليه السلام معناه خائفة ان لا يقبل منهم
» . 61 -
أُولئِكَ يُسارِعُونَ فِي الْخَيْراتِ وَ هُمْ لَها سابِقُونَ
يعنى اين گونه اشخاص به سوى خيرات سبقت مىكنند نه مشركان و كفار كه داراى مال و فرزندان هستند ، « سابقون » در صورتى صادق است كه عدهاى پى كارى بروند و بعضى بر بعضى سبقت كنند على هذا « سابقون » به معنى مسابقه است الميزان لام « لها » را به معنى « الى » گرفته و طبرسى آن را از كلبى نقل مىكند على هذا معناى آيه چنين مىشود : آنها به سوى خيرات مىشتابند و بر ديگران و يا بر يكديگر سبقت مىگيرند .
طبرسى از ابن عباس نقل كرده : « يسابقون فيها امثالهم من اهل البر و التقوى » .
ناگفته نماند در آيات سابق دربارهء كفار گفته شد
نُسارِعُ لَهُمْ فِي الْخَيْراتِ
يعنى نسبت مسارعه به خدا داده شد و سپس با استفهام انكارى نفى گرديد ، ولى در
أُولئِكَ يُسارِعُونَ . . .
نسبت مسارعه به خود مؤمنان داده شده است ، به نظر مىآيد : اين براى آنست كه خدا خواسته مطلق استقلال را دربارهء مال و اولاد از آنها نفى كند كه يعنى حقى در آنها ندارند و فقط اعطايى است از جانب خدا و آزمايشى است از طرف او ، اما مؤمنان در اعمال صالح خويش استقلال دارند و اعمال مال آنهاست با اختيارى كه از خدا تفويض گرديده است . و اللَّه العالم .
از حضرت باقر صلوات اللَّه عليه نقل شده كه دربارهء
وَ هُمْ لَها سابِقُونَ
فرمود :
« هو على بن ابى طالب لم يسبقه احد » « 1 »
آرى مصداق اصلى اين آيات آنها
هامش
( 1 ) صافى از تفسير قمى .