هستند . در تفسير عياشى از حضرت باقر صلوات اللَّه عليه نقل شده :
« و الشجرة الملعونة فى القرآن » ، يعنى بنى اميّه »
و در روايت عبد الرحيم قصير از آن حضرت آمده
« . . . و الشجرة الملعونة فى القرآن ؟ قال هم بنو اميّه »
و در روايت سليمان بن قاسم از حضرت صادق صلوات اللَّه عليه آمده : روزى آن حضرت شب را به روز آورد كه اندوهناك بود ، گفتند : يا رسول اللَّه چه شده است بر تو ؟ فرمود : شب گذشته بچههاى بنى اميه را ديدم كه از اين منبر من بالا مىروند و جست و خيز مىكنند گفتم : خدايا در زمان من و با من خواهند بود ؟ فرمود : نه ، بعد از تو خواهند بود .
در تفسير برهان شانزده روايت در اين زمينه از شيعه و اهل سنت نقل كرده است ، در همهء آنها مراد از شجرهء ملعونه بنى اميّه و در اكثر آنها رؤياى آن حضرت راجع به بنى اميّه است و در بعضى شامل خلفاى پيش از بنى اميه نيز مىشود .
على هذا منظور از شجرهء ملعونه بنى اميه مىباشند و منظور از رؤيا ، بالا و پائين رفتن آنها در منبر آن حضرت و تسلّط آنها بر مسلمين است .
در قسمت چهارم : فرموده :
وَ نُخَوِّفُهُمْ فَما يَزِيدُهُمْ إِلَّا طُغْياناً كَبِيراً
ضمير جمع هر دو راجع به « الناس » است مراد از آن در وهلهء اول كفار مكه است يعنى با اين گفتهها آنها را بيم و انذار مىدهيم ولى جز طغيان ، آن هم طغيان بزرگ نمىافزايد ، در تفسير اين آيه از الميزان استفاده شده است .
61 -
وَ إِذْ قُلْنا لِلْمَلائِكَةِ اسْجُدُوا لِآدَمَ فَسَجَدُوا إِلَّا إِبْلِيسَ قالَ أَ أَسْجُدُ لِمَنْ خَلَقْتَ طِيناً
اين آيه و چهار آيهء بعدى در زمينه تسلّط شيطان بر انسان است به نظر مىآيد : اين آيات و اين قصّه در توجيه مطالب و وعدههاى گذشته است ، يعنى :