121 -
فَأَكَلا مِنْها فَبَدَتْ لَهُما سَوْآتُهُما وَ طَفِقا يَخْصِفانِ عَلَيْهِما مِنْ وَرَقِ الْجَنَّةِ وَ عَصى آدَمُ رَبَّهُ فَغَوى
.
لفظ « لهما » در اينجا و در سورهء اعراف / 20 و 22 نشان مىدهد كه كس ديگرى در آنجا نبود ، با خوردن از ميوهء آن درخت ، لباسهاى آنها ريخت ، شروع كردند با برگ درختان ستر عورت كردن .
در زمينهء
وَ عَصى آدَمُ رَبَّهُ فَغَوى
خلاصه فرمودهء طبرسى چنين است معصيت هم در مقابل واجب گفته مىشود و هم در مخالفت امر مستحبّ ، شاعر گويد :
« امرتك امرا جازما فعصيتنى »
يعنى تو را دستور جازم دادم ولى مخالفتم كردى پس ترك كننده مستحبّ را مانعى نيست عاصى بنامند ، آن گاه فرمايد : شكى نيست كه محتمل است « فغوى » به معنى نوميدى باشد ، جايز است معناى « فغوى » آن باشد كه آدم از رسيدن به خلود نوميد گرديد يعنى از درخت خورد ولى به آرزويش نرسيد .
الميزان فرموده : معصية آدم در مقابل امر ارشادى بود نه امر مولوى و وجوبى ، پيامبران از معصيت و مخالفت حق معصومند . . . اين است معناى قول قائل : انبياء با آنكه معصوم هستند مانعى نيست ترك اولى از آنها سر زند ، خوردن آدم از شجره ، ترك اولى بود .
122 -
ثُمَّ اجْتَباهُ رَبُّهُ فَتابَ عَلَيْهِ وَ هَدى
در سورهء بقره / 37 فرموده :
فَتَلَقَّى آدَمُ مِنْ رَبِّهِ كَلِماتٍ فَتابَ عَلَيْهِ . . .
پس « اجتباء » در آيه همان تلقين كلمات از طرف خداست ، توبهء خدا در مقابل سخن آدم و زنش بود كه گفتند :
. . . رَبَّنا ظَلَمْنا أَنْفُسَنا وَ إِنْ لَمْ تَغْفِرْ لَنا وَ تَرْحَمْنا لَنَكُونَنَّ مِنَ الْخاسِرِينَ
اعراف / 23 ، قبول توبه ، او را به مقام اولى برنگردانيد ، بلكه خدا وعده كرد كه اگر به دستورهاى خدا عمل نمايد اهل بهشت خواهد بود ،