مىخوانيم :
وَ مَنْ يَعْشُ عَنْ ذِكْرِ الرَّحْمنِ نُقَيِّضْ لَهُ شَيْطاناً فَهُوَ لَهُ قَرِينٌ
زخرف / 36
أَ لَمْ تَرَ أَنَّا أَرْسَلْنَا الشَّياطِينَ عَلَى الْكافِرِينَ تَؤُزُّهُمْ أَزًّا
مريم / 73 .
مراد از حشر ، بيرون آوردن از قبرها و جمع كردن در محشر است سپس به اطراف جهنم آورده مىشوند ، غرض از نشستن به زانو دليل ذلت است و شايد خود نشستن مراد باشد .
69 -
ثُمَّ لَنَنْزِعَنَّ مِنْ كُلِّ شِيعَةٍ أَيُّهُمْ أَشَدُّ عَلَى الرَّحْمنِ عِتِيًّا
ظاهرا منظور آنست كه سران مشركان و كفار را از هر گروه و دسته ، بيرون مىكشيم كه آنها عذابشان شديدتر است ، زيرا هم خود كافر بودند و هم ديگران را كافر كردهاند
وَ لَيَحْمِلُنَّ أَثْقالَهُمْ وَ أَثْقالًا مَعَ أَثْقالِهِمْ وَ لَيُسْئَلُنَّ يَوْمَ الْقِيامَةِ عَمَّا كانُوا يَفْتَرُونَ
عنكبوت / 13 .
« ايهم . . . » استفهام و مفعول « لننزعن » است ، لفظ رحمان حاكى است كه گناهشان بسيار بزرگ است ، زيرا مخالفت كردهاند با خدايى كه رحمتش همه جا و همه چيز را فرا گرفته است .
70 -
ثُمَّ لَنَحْنُ أَعْلَمُ بِالَّذِينَ هُمْ أَوْلى بِها صِلِيًّا
يعنى پس از بيرون كشيدن عاصيترها مىدانيم كدام كس به داخل شدن جهنم سزاوارتر است . آنها قهرا همان پيشوايان ضلال هستند و اين كار بر ما مشتبه نيست .
71 و 72 -
وَ إِنْ مِنْكُمْ إِلَّا وارِدُها كانَ عَلى رَبِّكَ حَتْماً مَقْضِيًّا ثُمَّ نُنَجِّي الَّذِينَ اتَّقَوْا وَ نَذَرُ الظَّالِمِينَ فِيها جِثِيًّا
آيات گذشته راجع به كافران و مشركان بود ، در اينجا مطلب تعميم يافته كه همه وارد جهنم خواهند بود ، سپس متقيان نجات يافته و ستمگران در آن به ذلت خواهند ماند .