جُنْداً
يعنى اينكه در دنيا مدتى خوشگذرانى مىكنيد دليل سعادتمند بودن شما نيست ، زيرا مدار زندگى روى مهلت و تدريج است ، پس از تمام شدن مهلت ، خواهيد دانست كه در سعادت نبودهايد .
« فليمدد » خبر است در صورت انشاء يعنى : آنكه در ضلالت است خدا به او مهلت خواهد داد و به زودى مجازاتش نخواهد كرد تا مجالى براى بيدار شدن يا مستحق عقاب گشتن ، داشته باشد ، « مدّا » ظاهرا دلالت بر « قلّت » دارد .
مراد از عذاب استيصال دنيوى و از ساعة ظاهرا قيامت است آن وقت كه ديگر ايمان آوردن فايدهاى نداشت خواهيد دانست كدام يك از مؤمنان و مشركان از لحاظ مسكن بدتر است و از لحاظ ياران ضعيفتر . لفظ رحمن دلالت بر لزوم مهلت دارد زيرا خدايى كه رحمت او همه جا را فرا گرفته ، بايد چنين مهلتى بدهد .
76 -
وَ يَزِيدُ اللَّهُ الَّذِينَ اهْتَدَوْا هُدىً وَ الْباقِياتُ الصَّالِحاتُ خَيْرٌ عِنْدَ رَبِّكَ ثَواباً وَ خَيْرٌ مَرَدًّا
تكميل جواب سابق است يعنى در اين مهلت ، خداوند ، هدايت اهل هدايت را زياد مىكند ، چنان كه كفر شما را زياد كرده است ، وانگهى اعمال نيك مؤمنان كه باقيات صالحاتند از حيث ثواب و عاقبت ، از ثروت و جلال شما مشركان بهتر است . اعمالى كه در مدت مهلت انجام دادهاند .
« عند ربك » حاكى است كه خيريّت اعمال نيك حكم خدايى است و خطايى ندارد ، باقيات صالحات همه اعمال نيكند كه هميشه خواهند ماند .
77 -
أَ فَرَأَيْتَ الَّذِي كَفَرَ بِآياتِنا وَ قالَ لَأُوتَيَنَّ مالًا وَ وَلَداً
از اين آيه تا آخر ، بيان مطلب سوم است كه مشركان براى خود آيندهء