زندگى كنند كه در آن كفر حكومت نكند ، منظور از « حسنة » حالت و عيش نيكو است كه به جاى وطن اصلى نصيب آنها خواهد شد و چون هجرت « فى اللَّه » است لذا پاداش آخرت بزرگتر خواهد بود جمله
لَوْ كانُوا
براى تشويق به اهميت دادن به پاداش آخرت است كه اى كاش آن سعادت ابدى را مىدانستند .
ناگفته نماند مسلمانان دو تا هجرت داشتند يكى به حبشه . به دستور رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله ديگرى به مدينه قبل از هجرت و بعد از هجرت آن حضرت .
در الميزان فرموده : آيات به هجرت مدينه ملائمترند .
42 -
الَّذِينَ صَبَرُوا وَ عَلى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ
وصف است براى
الَّذِينَ هاجَرُوا
يعنى آنها كسانى هستند كه براى خدا تحمّل و استقامت كرده و بر وعدهء خوب خدا اعتماد كردند . اين اوصاف « فى اللَّه » بودن هجرتشان را روشنتر مىكند كه در راه خدا مظلوم شده و استقامت كرده و آن وقت در راه خدا حاضر به هجرت شدهاند .
43 -
وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ إِلَّا رِجالًا نُوحِي إِلَيْهِمْ فَسْئَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ
از اين آيه باز مسئله مشركان از سرگرفته مىشود ، خلاصهاش آنست كه نبوت و ارسال رسل يكى از كارهاى عادى خداست اگر باور نداريد از اهل كتاب بپرسيد . آنها با آنكه به اسلام و قرآن عقيده ندارند ولى عادى بودن رسالت از جانب خدا را تصديق خواهند كرد « فسئلوا » بهتر است خطاب باشد به مؤمنان و مشركان هر دو ، اين سؤال بر يقين مؤمنان مىافزايد چنان كه به خود رسول اللَّه صلّى اللَّه عليه و آله خطاب شده :
فَإِنْ كُنْتَ فِي شَكٍّ مِمَّا أَنْزَلْنا إِلَيْكَ فَسْئَلِ الَّذِينَ يَقْرَؤُنَ الْكِتابَ مِنْ قَبْلِكَ . . .
يونس / 94 ، و نيز بر مشركان قضيه را روشن خواهد كرد ، به نظر بعضى : آن خطاب است فقط به اهل شرك .