منظور از
أَهْلَ الذِّكْرِ
اهل كتاب است چنان كه در آيه 94 يونس گذشت ذكر به معنى حفظ و يادآورى شىء است ، ظاهرا به اهل كتاب از آن جهت اهل ذكر اطلاق شده كه مسئله عادى بودن نبوت را حفظ كرده و آن را در ياد داشتند در الميزان فرموده : آن فقط بر اهل تورات منطبق است .
در روايات آمده كه امامان صلوات اللَّه عليهم اجمعين فرمودهاند : اهل ذكر مائيم در مجمع آمده كه حضرت باقر عليه السّلام فرمودند :
نحن اهل الذكر . . .
در تفسير عياشى ضمن حديثى از آن حضرت نقل شده :
نحن اهل الذكر و نحن المسئولون »
به نظر مىآيد : آنها عليهم السّلام اين سخن را قطع نظر از مورد نزول فرمودهاند و اين صحيح است زيرا كه مورد مخصص نيست . قرآن به حكم :
إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ
حجر / 9 ذكر است و آنها عليهم السّلام اهل قرآن و اهل ذكر هستند « 1 » اين مطلب را در قاموس قرآن ( اهل ) مشروحا گفتهام .
44 -
بِالْبَيِّناتِ وَ الزُّبُرِ وَ أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ ما نُزِّلَ إِلَيْهِمْ وَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ
در اينجا فعل « ارسلناهم » مقدر است كه در آيه قبلى فهميده مىشود يعنى : « ارسلناهم بالبينات و الزبر . . . » به قولى آن متعلّق به « ارسلنا » در آيهء قبلى است ، مراد از بيّنات ، معجزهها و از « الزبر » كتابهاست ، كتابهاى شريعت ، نظير آيه :
لَقَدْ أَرْسَلْنا رُسُلَنا بِالْبَيِّناتِ وَ أَنْزَلْنا مَعَهُمُ الْكِتابَ وَ الْمِيزانَ . . .
حديد 25 ، آن وقت فرموده : تو نيز در رديف آنها مىباشى ، قرآن را بر تو نازل كردهايم تا ما انزل اللَّه را به تدريج بر آنها بيان كنيم و تا آنها دربارهء تو فكر كنند و حق بودن قرآن را بدانند .
هامش
( 1 )
عن الرضا عليه السلام قال اللَّه قد انزل اللَّه اليكم ذكرا رسولا يتلوا عليكم آيات اللَّه فالذكر رسول اللَّه و نحن اهله .