على هذا آن كنايه از تواضع و مهربانى است ولى از صدر آيه معلوم شد كه بايد از كافران دور شد ، پس مراد از خفض جناح براى مؤمنان ، بودن با آنها است و جمع كردن آنها به دور خود است ، چنان كه در آيهء ديگر آمده :
وَ اصْبِرْ نَفْسَكَ مَعَ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَداةِ وَ الْعَشِيِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُ وَ لا تَعْدُ عَيْناكَ عَنْهُمْ تُرِيدُ زِينَةَ الْحَياةِ الدُّنْيا . . .
كهف / 28 ، دستور چهارم كه انذار است در آيهء بعدى خواهد آمد ، مىشود گفت كه اين دستورهاى چهارگانه تفسير
فَاصْفَحِ الصَّفْحَ الْجَمِيلَ
باشد .
قرآن كه به رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و به ما داده شده از هر نعمتى بزرگتر است ، در صافى از كافى از امام صادق عليه السّلام نقل شده كه رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله فرمود : هر كه قرآن به او داده شده اگر گمان كند كه به كسى از مردم بهتر از او داده شده چنين شخصى بزرگ دانسته چيزى را كه خدا حقير دانسته و حقير شمرده چيزى را كه خدا بزرگ شمرده است . « 1 » 89 -
وَ قُلْ إِنِّي أَنَا النَّذِيرُ الْمُبِينُ
اين دستور چهارم است يعنى با وجود صفح جميل و رغبت نكردن به جاه و مال آنها ، بگو كه من : انذار كنندهء آشكارم ، وظيفهء انذار از تو سلب نشده است .
90 و 91 -
كَما أَنْزَلْنا عَلَى الْمُقْتَسِمِينَ الَّذِينَ جَعَلُوا الْقُرْآنَ عِضِينَ
اين آيه تأكيد
إِنِّي أَنَا النَّذِيرُ . . .
و اشاره است به قصهاى كه مشركان مكه از آن با خبر بودند يعنى من انذار كنندهام ، شما را از عذاب خدا مىترسانم چنان كه آن را بر تقسيم كنندگان قرآن نازل كرديم مقتسمين همانها هستند كه قرآن
هامش
( 1 )
عن الصادق ( ع ) قال قال رسول اللَّه ( ص ) من اوتى القرآن فظن احدا من الناس اوتى افضل مما اوتى فقد عظم ما حقر اللَّه و حقر ما عظم اللَّه » .