شرحها
در آيات گذشته خوانديم كه مشركان به رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله نسبت جنون داده و آمدن ملائكه را خواستند ، در جواب گفته شد كه ملائكه به حق فرستاده مىشوند ، ظرف اين جهان آمدن ملائكه را اقتضاء نمىكند ، ولى آيات توحيد جهان را پر كرده ، صاحبان بصيرت و انصاف مىتوانند ، به توحيد و نبوت آن حضرت ايمان بياورند ، به دنبال اين مطالب مناسب بود ماجراى آدم و شيطان و اثر شوم استكبار و مقابله با فرمان خدا گفته شود تا روشن گردد كه اين ميدان از اول پيدايش انسان باز شده و در اثر آن انسانها به دو قسمت تقسيم شدهاند و اين جريان ادامه پيدا خواهد كرد ، باشد كه مردم به عاقبت خود و سعيد و شقى شدن بيانديشند و مسئلهء
لَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ
را در ياد داشته باشند و اللَّه العالم .
آيات شريفه از لحاظ مفهوم ، روشن و واضح هستند ولى از لحاظ مصداق و پياده شدن فهم ما و لا اقل فهم نگارنده از درك آنها عاجز است ، مىشود آنها را از آيات متشابه دانست و گفت :
آمَنَّا بِهِ كُلٌّ مِنْ عِنْدِ رَبِّنا . . .
آل عمران / 7 به نظر مىآيد كه اين مقدار گفتن كافى بوده و احتياج به بيان بيشتر نداشته است :
26 و 27 -
وَ لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ مِنْ صَلْصالٍ مِنْ حَمَإٍ مَسْنُونٍ وَ الْجَانَّ خَلَقْناهُ مِنْ قَبْلُ مِنْ نارِ السَّمُومِ
جن و انس دو موجود مكلّف و با شعور روى زمين هستند و به علّت مكلف و با شعور بودن مورد نظر خدا و دو موجود پر ارزش مىباشند و به لقب « ثقلان » دو چيز گرانقدر ، مفتخر شدهاند :
سَنَفْرُغُ لَكُمْ أَيُّهَ الثَّقَلانِ
رحمن / 31 و بارها به صورت
يا مَعْشَرَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ
مورد خطاب واقع شدهاند .