اين آيه در مورد انسان مىگويد كه انسان را از گل سياه خشكيده و شكل يافته آفريدهايم ، مسنون اگر به معنى مصوّر و شكل يافته باشد ، معنى آيه آن است كه يك جسد شكل يافته مبدل به انسان شده است مانند عصاى موسى كه به مار مبدل گرديد ، در اين زمينه در « نكتهها » سخن خواهيم گفت .
بايد دانست كه منظور ابتداى خلقت انسان است و پس از پيدايش اولين مرد و زن ، تكثير نسل انسان از راه نطفه و تناسل بوده است چنان كه فرموده :
« . . .
وَ بَدَأَ خَلْقَ الْإِنْسانِ مِنْ طِينٍ ثُمَّ جَعَلَ نَسْلَهُ مِنْ سُلالَةٍ مِنْ ماءٍ مَهِينٍ
سجده / 7 و 8 در مجمع البيان فرموده : اصل آدم عليه السّلام از خاك بود كه فرموده :
خَلَقَهُ مِنْ تُرابٍ
آن گاه خاك را گل كرده است كه گفته :
وَ خَلَقْتَهُ مِنْ طِينٍ
آن وقت گل را گذاشته تا متغير . . . شده و فرموده
مِنْ حَمَإٍ مَسْنُونٍ
آن گاه گذاشته تا خشك گرديده است و آنست « صلصال » اين اقوال ناقض هم نيستند كه آنها خبر مىباشند از احوال مختلفهء انسان ظاهرا خلقت همهء موجودات زنده چنين بوده است ، يعنى اول از خاك آفريده شده سپس به وسيله تخم و هسته و نهال ، تكثير شدهاند .
اما جن ، دربارهء خلقت آن دو آيه داريم يكى اين آيه ، ديگرى آيه :
وَ خَلَقَ الْجَانَّ مِنْ مارِجٍ مِنْ نارٍ
رحمن / 15 بنا بر لفظ
نارِ السَّمُومِ
جن از باد گرمى كه مشتعل و به آتش مبدل گشته خلق شده است و معنى
مارِجٍ مِنْ نارٍ
آنست كه جن از شعلهء آتش مختلط به دود آفريده شده است و اين هر دو تعبير يكى است .
جن بنا بر آيات قرآن موجودى است با شعور ، مكلف ، بعضى از آنها مؤمن ، بعضى مشرك هستند زندگى مىكنند ، مىميرند ، روز قيامت زنده مىشوند ، اهل بهشت و اهل جهنم خواهند بود ، داراى حركات عجيب و كارهايى هستند . شايد در سورهء احقاف يا در سورهء جن به همه آنها اشاره شود . نگارنده در قاموس قرآن