است شايد مراد آن باشد كه بمحض وقوع گناه ، خدا شروع به حسابگرى مىكند هر چند نتيجه آن بعدا به گناهكار معلوم مىشود نظير مرگ تدريجى در هنگام مهلت گناهكار ، پروندهء او در پنهانى تشكيل مىشود تا روزى گرفتارش كند ، عذاب موعود كافران همين طور است .
42 -
وَ قَدْ مَكَرَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَلِلَّهِ الْمَكْرُ جَمِيعاً يَعْلَمُ ما تَكْسِبُ كُلُّ نَفْسٍ وَ سَيَعْلَمُ الْكُفَّارُ لِمَنْ عُقْبَى الدَّارِ
.
شاهد عينى است بر عذاب موعود مشركان ، يعنى پيشينيان اهل مكه در مقابل دعوت پيامبران مكر كردند ولى مكرشان از آمدن عذاب و ناقص شدن اطراف زمين جلوگيرى نكرد ، چون همه تدبيرها خاص خدا و در دست اوست و مىتواند سائر تدبيرها را بى اثر كند الميزان فرموده :
يَعْلَمُ ما تَكْسِبُ كُلُّ نَفْسٍ
دليل است براى
فَلِلَّهِ الْمَكْرُ جَمِيعاً
يعنى : خدايى كه از همهء كار مردمان آگاه است مىتواند مكر آنها را بىاثر نمايد ،
وَ سَيَعْلَمُ الْكُفَّارُ . . .
تأكيد
فَلِلَّهِ الْمَكْرُ
مىباشد يعنى به زودى خواهند دانست عاقبت دار دنيا از آن چه كسى خواهد بود ، آن وقت مىدانند كه همه تدبيرها در دست خدا بوده است .
43 -
وَ يَقُولُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَسْتَ مُرْسَلًا قُلْ كَفى بِاللَّهِ شَهِيداً بَيْنِي وَ بَيْنَكُمْ وَ مَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْكِتابِ
در اول سوره خوانديم :
وَ الَّذِي أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ الْحَقُّ وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يُؤْمِنُونَ
و از آن فهميديم كه اين سوره در ردّ كسانى است كه مىگويند قرآن از جانب خدا نيست ، در وسط سوره چندين بار خوانديم :
وَ يَقُولُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْ لا أُنْزِلَ عَلَيْهِ آيَةٌ مِنْ رَبِّهِ . . .
و معلوم شد كه اين سخن را در رابطه با بى اعتنايى به قرآن گفتهاند و آن را حق و معجزه ندانستهاند ، در اين آيه كه آخرين آيه سوره است مطلب گذشته تكرار شده با بيان اينكه : مىگويند : تو