شايد آيات كون ، يعنى كار جهان را اداره مىكند و امورات طبيعى را در پى يكديگر قرار مىدهد و آيههايى را روشن مىكند تا شما بلقاء اللَّه و روز قيامت يقين بياوريد .
در اينجا نيز تدبير امر و بيان آيات قرآن در رهنمون شدن به قيامت تطابق دارند ، تدبير و تكامل امور حاكى است كه اين نظام به آخرين درجه تكامل خواهد رسيد ، قرآن نيز آن را با زبان قال روشن مىكند ، قرآن مجيد بارها گفته است اگر اين جريان به روز قيامت منتهى نشود ، خلقت باطل است . به هر حال اين آيه به حكم علت و معلول از يك مشيت و اراده حكايت مىكند كه اين نظم را به وجود آورده است .
3 -
وَ هُوَ الَّذِي مَدَّ الْأَرْضَ وَ جَعَلَ فِيها رَواسِيَ وَ أَنْهاراً وَ مِنْ كُلِّ الثَّمَراتِ جَعَلَ فِيها زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ يُغْشِي اللَّيْلَ النَّهارَ إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ
.
اين آيه نمونهء دوم از دلائل توحيد و ربوبيّت خدا و در عين حال دليل حقانيّت قرآن است انسان به حكم فطرت خدا دادى چون اين نظام را ببيند به فكر پيدا كردن خالق و موجد آن خواهد بود .
منظور از مدّ و گسترش زمين ظاهرا منجمد شدن آن و گسترش انجماد آن است ، مركز مذاب زمين نشان مىدهد كه روزگارى همهء آن مذاب بوده ، به تدريج كه حركت آن پائين آمده ، سطح آن سرد شده و شروع به انجماد كرده است ، اين انجماد به تدريج گسترش پيدا كرده و همهء سطح آن را گرفته است ، كوهها نيز در حين انجماد و فشار داخل آن ، به وجود آمدهاند ، در روايات هست كه اولين قسمت سرد شده جاى كعبه بوده است ، اين مسئله در آيات ديگر بدين صورت آمده است
وَ الْأَرْضَ مَدَدْناها وَ أَلْقَيْنا فِيها رَواسِيَ
حجر / 19 ، ق / 7 .