از امام سجاد عليه السّلام نقل شده كه چون چيزى به سائل مىداد دست او را مىبوسيد گفتند : چرا اين طور مىكنى ؟ ! فرمود : چون صدقه پيش از آنكه در دست سائل قرار گيرد در دست خدا قرار مىگيرد و فرمود : هيچ چيزى نيست مگر براى گرفتن آن ملكى موكل شده است مگر صدقه كه آن در دست خدا قرار مىگيرد . . « 1 » در روايتى از امام صادق عليه السّلام نقل شده است
« ان صدقة الليل تطفى غضب الرب و تحمى الذنب العظيم و تهون الحساب و صدقة النهار تنمى المال و تزيد فى العمر » ( عياشى ) .
105 -
وَ قُلِ اعْمَلُوا فَسَيَرَى اللَّهُ عَمَلَكُمْ وَ رَسُولُهُ وَ الْمُؤْمِنُونَ وَ سَتُرَدُّونَ إِلى عالِمِ الْغَيْبِ وَ الشَّهادَةِ فَيُنَبِّئُكُمْ بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ
.
اين آيه نيز در مقام تشويق به عمل است كه اعمال خير انجام دهيد زيرا كه اعمال شما گم نمىشود و بى پاداش نمىماند بلكه در محل ديد و علم خدا و رسول و مؤمنان است و آن گاه به سوى خدا بر مىگرديد كه از نهان و آشكار با خبر است و شما را از آنچه مىكرديد خبر مىدهد على هذا در دنيا سرمشق و الگو و معلّم و داراى نام نيك مىشويد و در آخرت مورد پاداش قرار مىگيريد
فَيُنَبِّئُكُمْ . . .
نشان مىدهد كه خدا حقائق اعمال آنها را به آنها نشان خواهد داد ، اعمالى كه مجسم به صورت بهشت يا جهنم شدهاند .
در اينجا چند مسئله را بررسى مىكنيم اول : جملهء
فَسَيَرَى اللَّهُ عَمَلَكُمْ وَ رَسُولُهُ وَ الْمُؤْمِنُونَ
راجع به قبل از قيامت است چنان كه
وَ سَتُرَدُّونَ . . .
مربوط به قيامت مىباشد ، ديدن خدا و رسول و مؤمنان هر چه باشد قبل از قيامت خواهد بود ، آمدن « فسيرى » با سين و مستقبل براى آن است كه قبل از عمل ديده شدن وجود ندارد .
هامش
( 1 )
« عياشى عن احدهما قال : كان على بن الحسين صلوات اللَّه عليه اذا اعطى قبل يد السائل فقيل له : لم تفعل ذلك ؟ قال : لانها تقع فى يد اللَّه قبل يد العبد و قال : ليس . . . » .