ولى فرموده : آرزو را به گور خواهند برد ، آنچه براى اسلام مىخواهند بر خودشان وارد خواهد شد آرى
عَلَيْهِمْ دائِرَةُ السَّوْءِ
خدا گفتارشان را مىشنود و باحوالشان داناست .
99 -
وَ مِنَ الْأَعْرابِ مَنْ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ وَ يَتَّخِذُ ما يُنْفِقُ قُرُباتٍ عِنْدَ اللَّهِ وَ صَلَواتِ الرَّسُولِ
.
در مقام قضاوت عادلانه ، اهل ايمان از باديهنشينان را نقل مىكند آنها ايمان به خدا و رسول و قيامت داشتند و انفاق خود و دعاهاى پيغمبر را مايهء تقرب پيش خدا مىدانستند ، « صلوات » عطف است بر « ما ينفق » يعنى « و يتخذ ما ينفق و صلوات الرسول قربات عند اللَّه » .
در آيهء 103 خواهد آمد كه : اى پيامبر به وقت زكات گرفتن بر آنها دعا كن كه دعاى تو مايهء آرامش آنهاست . اين باديهنشينان دعاى آن حضرت را مايهء تقرب به خدا مىدانستند در مقام تصديق آنها فرموده :
أَلا إِنَّها قُرْبَةٌ لَهُمْ سَيُدْخِلُهُمُ اللَّهُ فِي رَحْمَتِهِ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ
آرى اينها مايهء تقربند ، ادخال در رحمت شامل دنيا و آخرت است ظاهرا « سين » در « سيدخلهم » براى تأكيد و و حتميت باشد دخول در رحمت به واسطه رحمت حق و آمرزش گناهان آنهاست .
100 -
وَ السَّابِقُونَ الْأَوَّلُونَ مِنَ الْمُهاجِرِينَ وَ الْأَنْصارِ وَ الَّذِينَ اتَّبَعُوهُمْ بِإِحْسانٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَ رَضُوا عَنْهُ وَ أَعَدَّ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي تَحْتَهَا الْأَنْهارُ خالِدِينَ فِيها أَبَداً ذلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ
.
اين آيه به نظرم در رابطه با وضع منافقين است كه خواسته از ميان ابرهاى تاريك نفاق آفتاب ايمان نيز نور افشانى كند ، مراد از سابقون اولون ، سبقت كنندگان اولى باسلام است ، « الانصار » عطف است بر « مهاجرين » يعنى :
سبقت كنندگان اولى به اسلام از مهاجرين و سبقت كنندگان اولى به اسلام از انصار ، على هذا منظور از
وَ الَّذِينَ اتَّبَعُوهُمْ بِإِحْسانٍ
كسانى هستند كه بعد از