اندازد در اصطلاح قرآن انفاق فى سبيل اللَّه گفته نمىشود به نظرم عنوان كردن زر و سيم به علت آن بوده كه نقد غالب آن روز بودهاند و گرنه مطلق انباشتن پول و ثروت چنين است و لو طلا هم نباشد .
در مجمع البيان
سَبِيلِ اللَّهِ
را زكات گفته و مىگويد : اكثر مفسرين بر آنند كه مراد از اين آيه كسانى هستند كه زكات طلا و نقره را نمىدهند و در آخر حمل بر عموم را ترجيح مىدهد ، ابن كثير در تفسير خود كنز را مالى معنى كرده كه زكات آن را نمىدهند ، ولى اين هر دو بر خلاف آيه است ، زكات ، انفاق مقدارى از طلا و نقره است اما
وَ لا يُنْفِقُونَها
ظهورش در انفاق همهء كنز است و اين آيه در زمينهء اموال اضافى كاملا قابل دقت است .
از حضرت رضا از پدرانش عليهم السّلام نقل شده : چون آيهء
وَ الَّذِينَ يَكْنِزُونَ . . .
نازل شد رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله فرمود : هر مالى كه زكاتش داده شود كنز نيست و لو زير هفت طبقهء زمين باشد و هر مالى كه زكاتش داده نشود كنز است هر چند در روى زمين باشد « 1 » اين روايت از امالى مرحوم طوسى نقل شده و سند صحيحى ندارد وانگهى با ظاهر آيه نمىسازد ، ظهور آيه چنان كه گفته شد در انفاق همهء كنز است از على عليه السّلام روايت شده : زائد بر چهار هزار كنز است ؛ زكاتش داده شود يا نه و كمتر از آن نفقه است
« روى عن على عليه السّلام ما زاد على اربعة آلاف فهو كنز ادى زكاته او لم يؤد و ما دونها نفقة » « 2 »
اين روايت مقدارى كه براى روز مبادا ذخيره شود استثنا كرده بقيه را كنز واجب الانفاق مىداند .
در روايتى از امام باقر عليه السّلام مقدار آن دو هزار درهم نقل شده است « 3 »
هامش
( 1 ) وسائل ج 6 ص 16 حديث 26 .
( 2 ) مجمع البيان .
( 3 )
تفسير عياشى « عن ابى جعفر ( ع ) فى قول اللَّه و الذين يكنزون الذهب و الفضه انما عنى بذلك ما جاوز الفى درهم » .