لا يُحِبُّ الْخائِنِينَ
.
اين آيه دستورى است كه اى پيامبر اگر از خيانت قومى ترسيدى و احساس كردى كه به فكر پيمان شكنى هستند تو هم از روى عدالت و برابرى اعلام نقض پيمان كن ، مبادا كه از پيمان سوء استفاده كنى و بدون اعلام نقض ، بر آنها بتازى كه در اين صورت خيانت كردهاى ، خدا خائنان را دوست ندارد . در مجمع البيان از واقدى نقل شده كه رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله در جريان يهود بنى قينقاع از اين آيه استفاده كرد .
يعنى : چون احساس كرد كه به فكر پيمان شكنى هستند اعلام نقض عهد كرد و بر آنها تاخت .
عَلى سَواءٍ
در اين معنى است كه تو و آنها برابر شوى .
لفظ « خيانة » تميز است براى « تخافن » يعنى : خوف از جهت خيانت آنها .
59 -
وَ لا يَحْسَبَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا سَبَقُوا إِنَّهُمْ لا يُعْجِزُونَ
.
كلمهء « يحسبن » به صيغهء خطاب به رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و به صيغهء غائب هر دو خوانده شده است ، معناى آن بنا بر تقدير اول چنين است اى پيامبر گمان مبر كه كافران بر قدرت خدا سبقت جستهاند و از انتقام خدا نجات يافتهاند ، نه آنها خدا را عاجز نتوانند كرد . اين آيه تسليتى است بر آن حضرت كه كفار با همهء اين كارشكنىها چيزى نتوانند كرد .
60 -
وَ أَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ وَ مِنْ رِباطِ الْخَيْلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللَّهِ وَ عَدُوَّكُمْ وَ آخَرِينَ مِنْ دُونِهِمْ لا تَعْلَمُونَهُمُ اللَّهُ يَعْلَمُهُمْ
.
آيهء بسيار قابل دقت است در زمينهء آماده شدن براى مقابله با دشمن . قوت هر چيزى است كه با آن توانايى كار به دست مىآيد ، آن در آيه شامل هر سلاح و هر سرباز است ، رباط الخيل به معنى ذخيرهء اسبان شامل هر وسيلهء خودرو در اين زمان خواهد بود ،
مَا اسْتَطَعْتُمْ
حاكى است كه بايد كمال توان در اين آمادگى به كار برده شود
تُرْهِبُونَ . . .
تعليل « اعدوا » است يعنى با اين آمادگى