فطرت است
إِنَّ اللَّهَ . . .
حكم كلى است ، شامل هر متجاوز مىباشد . بايد انسان مسلمانان معتدل باشد افراط و نه تفريط .
88 -
وَ كُلُوا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللَّهُ حَلالًا طَيِّباً وَ اتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي أَنْتُمْ بِهِ مُؤْمِنُونَ
.
اين آيه نقطه مقابل
لا تُحَرِّمُوا
است لفظ
حَلالًا طَيِّباً
حال است از
مِمَّا رَزَقَكُمُ اللَّهُ
و مىفهماند كه در تحريم آنها عذرى نخواهيد داشت
وَ اتَّقُوا اللَّهَ
تأكيد است كه مبادا اينها را تحريم كنيد .
89 -
لا يُؤاخِذُكُمُ اللَّهُ بِاللَّغْوِ فِي أَيْمانِكُمْ
.
اين آيه چنان كه گفته شد به مناسبت آيهء اول آمده است . و آن دو مطلب را بيان مىكند يكى سوگند بدون قصد مثل و اللَّه و باللّه گفتن كه بعضىها آن را تكيهء كلام مىكنند و آن عقوبت و مؤاخذه ندارد « 1 » گر چه كار خوبى نيست ايضا سوگندهايى كه مطابق شرع نيست مثل اينكه كسى سوگند بخورد كه نخوابد و . . . سوگندهايى كه در شأن نزول آمده از اين قبيل بوده است و شكستن آنها ضرر نداشته است ، نه اينكه سوگند بدون قصد بوده باشد ولى از
قَدْ فَرَضَ اللَّهُ لَكُمْ تَحِلَّةَ أَيْمانِكُمْ
تحريم / 2 مىشود فهميد كه كفاره دادهاند .
ديگرى سوگندى كه از روى قصد بوده و انسان بخواهد با آن تكليفى براى خود بوجود آورد مثل اينكه سوگند مىخورد مرتب در نماز جماعت شركت كند يا مثلا سيگار نكشد ، آن در صورت شكستن كفاره دارد بدين طريق :
وَ لكِنْ يُؤاخِذُكُمْ بِما عَقَّدْتُمُ الْأَيْمانَ
يعنى مؤاخذه مىكند با آن قصد و نيتى كه سوگند را با آن مربوط كردهايد ( سوگند با قصد ) . البته اين مؤاخذه در
هامش
( 1 )
تفسير صافى « عن الصادق ( ع ) هو قول الرجل لا و اللَّه و بلى و اللَّه و لا يعقد على شيء » .