در مقابل آنها مسئول است .
اگر كسى : معاويه ، ابن ملجم اصلى ، معاوية و ابن ملجمهاى زمان را دوست بدارد پيش خدا مسئول است آن قلب گناهكار است زيرا دليلى به اين دوست داشتن ندارد ، و همچنين اگر كسى على بن ابى طالب عليه السّلام و ساير مردان خدا را دشمن دارد قلبى گناهكار دارد و دليلى به اين عداوت نخواهد يافت و همان گونه است همه عقائد باطله و نظير آنها . در تفسير عياشى از حضرت صادق عليه السّلام در خصوص بعضى از ستمگران آمده كه اگر كسى ذرهاى از محبت آنها را در دل داشته باشد سزاوار است كه خدا او را داخل بهشت نكند .
واردات قلبى و وسوسهها از اين مسئله مستثنى هستند كه آنها از اختيار خارج مىباشند و در پيش خدا عذابى ندارد .
در كافى ، بابى تحت عنوان « من يهمّ بالحسنة او السيئة » « 1 » منعقد كرده و رواياتى نقل مىكند كه خلاصه آنها اين است : نيت گناه ، گناه نيست ، ولى آن روايات منافات با اين آيات ندارند اولا آنها راجع به اعمال خارج هستند كه نيت منشأ آنهاست ، ولى آيات ، راجع به عمل مستقل قلب است ، ثانيا مضمون آنها اين است كه اگر كسى قصد گناه كرد ولى عمل نكرد ، عمل نكردن يك نوع اعراض از گناه است كه شايد سبب آمرزش نيت باشد .
هامش
( 1 ) - اصول كافى ج 2 / 428 .