اين جهت است كه عادت به بتپرستى اثرهايى در وجود انسان مىگذارد كه آن آثار حتى بعد از توبه و پذيرفتن توحيد در وجود او خواهد ماند و چنين كسى از جانب خدا به مقام امامت و پيشوايى ظاهرى و معنوى نمىرسد و آن گهى آنكه ديروز ظالم و بتپرست بود اگر امروز امام و هادى باشد مردم نتوانند به او اعتماد كنند ، از اينجا است كه پيامبر بايد قبل از نبوت هم گناهكار نباشد و لذا است كه فرموده :
اللَّهُ أَعْلَمُ حَيْثُ يَجْعَلُ رِسالَتَهُ
انعام / 124 .
ليس من اذنب ذنبا به امام * كيف من اشرك دهرا و كفر
125 -
وَ إِذْ جَعَلْنَا الْبَيْتَ مَثابَةً لِلنَّاسِ وَ أَمْناً وَ اتَّخِذُوا مِنْ مَقامِ إِبْراهِيمَ مُصَلًّى
.
مراد از « بيت » كعبه و قبلهء مسلمانان است كه قرآن مجيد تاريخ بناى آن را تا ابراهيم عليه السّلام پيش مىبرد در بعضى روايات هست كه بناى اولى بدست آدم عليه السّلام بوده و ابراهيم آن را تجديد ساختمان كرده است و در « نكتهها » توضيح آن خواهد آمد .
جملهء
مَثابَةً لِلنَّاسِ وَ أَمْناً
حاكى است كه كعبه پس از ابراهيم عليه السّلام مورد احترام همه بوده و مردم پيوسته به آن رفت و آمد داشتهاند و نيز محل ايمنى بوده كه زيارت كنندگان را مزاحمتى نمىشده است . شايد مراد از
وَ مَنْ دَخَلَهُ كانَ آمِناً
آل عمران / 97 هم انشاء حكم و هم اشاره به ايمنى پيش از اسلام باشد .
وَ اتَّخِذُوا مِنْ مَقامِ إِبْراهِيمَ مُصَلًّى
مقام در اينجا به معنى محل ايستادن و مصلى مكان صلوة است . بعيد است كه مراد از مقام ابراهيم سنگ معروف باشد كه آن به مساحت 35 در 35 سانت است و روى آن نمىشود نماز خواند ، و اگر بگوئيم : در كنار آن بخوانند بايد در آيه لفظ « عند » مقدر شود آن هم در صورتى ممكن است كه جاى سنگ پيوسته يكى باشد ، گويند در گذشته چسبيده به كعبه بود ، عمر بن الخطاب آن را به مكان فعلى آورد .