44 -
أَ تَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبِرِّ وَ تَنْسَوْنَ أَنْفُسَكُمْ وَ أَنْتُمْ تَتْلُونَ الْكِتابَ أَ فَلا تَعْقِلُونَ
.
يهود و خاصهء علماء آنها در عين انكار اسلام به كارهاى نيك دعوت مىكردند اين آيه در مقام عتاب و توبيخ مىگويد : اين چطور مطابق عقل و فهم است كه شما مردم را به نيكى دعوت مىكنيد و با آنكه تورات را مىخوانيد و اسلام را مىدانيد نيكى كردن را در مورد خودتان فراموش مىكنيد ؟ آيا اين مىشود كه از نيكوكار بودن ديگران خوشوقت باشيد و از نيكوكار بودن خود نه ! ! !
أَ فَلا تَعْقِلُونَ
آيا درك نمىكنيد « 1 » ؟ ! 45 -
وَ اسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَ الصَّلاةِ وَ إِنَّها لَكَبِيرَةٌ إِلَّا عَلَى الْخاشِعِينَ
.
ظاهر سياق آنست كه اين آيه نيز مانند آيات قبل خطاب به يهود است نظير اين در بارهء مسلمين نيز آمده است :
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَ الصَّلاةِ إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرِينَ
بقره / 153 .
يعنى : در پيروى حق از صبر و صلوة مدد جوييد و اگر دست كشيدن از يهودىگرى و رياست و مال و منال براى شما سخت باشد ، خويشتن دارى كنيد و با نماز كه توجه به خدا و سبب آرامش درون است دل به دريا زده و هواى نفس را زير پا بگذاريد تا پيروى از رسالت اسلام بر شما آسان گردد آرى با توجه به خدا و خويشتندارى مىشود از هر عقبهاى گذشت و از هيچ مشكلى نهراسيد و اللَّه اعلم .
وَ إِنَّها لَكَبِيرَةٌ إِلَّا عَلَى الْخاشِعِينَ
اگر ضمير « انها » به « استعانت » برگردد ،
هامش
( 1 ) در تورات سفر تثنيه باب 18 آيهء 17 و 18 چنين آمده : « و خداوند به من گفت » آنچه گفتند نيكو گفتند نبى را براى ايشان از ميان برادران ايشان مثل تو مبعوث خواهم كرد و كلام خود را به دهانش خواهم گذاشت و هر آنچه به اوامر فرمايم به ايشان خواهد گفت و هر كه سخنان مرا كه او به اسم من گويد نشنود ، از او مطالبه خواهد كرد .