در جمله
أَوْفُوا بِعَهْدِي أُوفِ بِعَهْدِكُمْ
مراد از عهد اللَّه به نظرم پذيرفتن نبوت رسول خدا است كه از آنها در كتابشان پيمان گرفته شده بود ، چنان كه فرموده :
الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ الرَّسُولَ النَّبِيَّ الْأُمِّيَّ الَّذِي يَجِدُونَهُ مَكْتُوباً عِنْدَهُمْ فِي التَّوْراةِ وَ الْإِنْجِيلِ . . .
اعراف / 158 اينكه فرموده : او را در تورات و انجيل مىيابند ، پس ، از آنها به ايمان آوردن پيمان گرفته شده بود ، در جاى ديگر آمده :
الَّذِينَ آتَيْناهُمُ الْكِتابَ يَعْرِفُونَهُ كَما يَعْرِفُونَ أَبْناءَهُمْ وَ إِنَّ فَرِيقاً مِنْهُمْ لَيَكْتُمُونَ الْحَقَّ وَ هُمْ يَعْلَمُونَ
بقره / 146 پس اهل كتاب آن حضرت را همچون پسران خود مىشناختهاند و دانسته انكار مىكردهاند « 1 » .
بعضىها عهد اللّه را اتم گرفتهاند ولى به نظرم عهد خاص است كه گفته شد و آيهء
آمِنُوا بِما أَنْزَلْتُ . . .
بيان همان عهد مىباشد . چون يهود به وسيلهء اين آيات به اسلام دعوت مىشوند و همهء عهود در اسلام موجود است و دعوت به عهود گذشته در قبال اسلام معنى ندارد .
أُوفِ بِعَهْدِكُمْ
عهد آنها همان نتيجهء ايمان آنها به رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله است كه سعادت دنيا و آخرت باشد چنان كه در ذيل آيهء گذشتهء اعراف آمده :
فَالَّذِينَ آمَنُوا بِهِ وَ عَزَّرُوهُ وَ نَصَرُوهُ وَ اتَّبَعُوا النُّورَ الَّذِي أُنْزِلَ مَعَهُ أُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ
اعراف / 157 در اين آيه به ايمان آورندگان رستگارى وعده شده است ، اين نتيجه به تعبير ديگر وى در سورهء مائده آيهء 12 نيز آمده است .
« وَ إِيَّايَ فَارْهَبُونِ »
تقديم « اياى » مفيد حصر است يعنى فقط از سخط و از عذاب من بترسيد گويى دانشمندان يهود را ترس از آن بوده كه در صورت تصديق قرآن ، اعتبار و ثروتشان از بين برود .
41 -
وَ آمِنُوا بِما أَنْزَلْتُ مُصَدِّقاً لِما مَعَكُمْ وَ لا تَكُونُوا أَوَّلَ كافِرٍ بِهِ
هامش
( 1 ) رجوع شود به تورات سفر تثنيه باب 17 ، آيهء 17 - 18 .