[ سوره يونس ( 10 ) : آيه 84 ]
وَ قالَ مُوسى يا قَوْمِ إِنْ كُنْتُمْ آمَنْتُمْ بِاللَّهِ فَعَلَيْهِ تَوَكَّلُوا إِنْ كُنْتُمْ مُسْلِمِينَ ( 84 )
و فرمود حضرت موسى اى قوم من اگر هستيد ايمان آوردهايد به خداوند متعال پس بر او توكل كنيد اگر هستيد مسلمين .
وَ قالَ مُوسى يا قَوْمِ
اين جمله يكى از شواهدى است كه در آيه قبل گفتيم اقرب است كه مرجع ضمير قومه موسى است نه فرعون بلكه شاهد ديگرى هم داريم كلام فرعونيان بفرعون
أَ تَذَرُ مُوسى وَ قَوْمَهُ لِيُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ
اعراف آيه 124 ، و كسره قوم بجاى ياء متكلم است و گفتند سقوط يا در خطاب افصح است
إِنْ كُنْتُمْ آمَنْتُمْ بِاللَّهِ
كه خدا را قادر متعال ميدانيد كه دفع شر فرعونيان را از شما مىكند و آنها را هلاك ميفرمايد و شما را در مساكن و اراضى آنها حكمفرما مىكند .
فَعَلَيْهِ تَوَكَّلُوا
توكل واگذارى و اتكال امر است به خدا و اين صفت حميده از روى ايمان بتوحيد افعالى پيدا مىشود چون مكرر اشاره شد كه پنج قسم توحيد داريم : ذاتى كه مثل و مانند و عديل و نظير و شبيه و ضدى و ندى از براى او نيست و ذات واجب الوجودى صرف الوجود است تركيب در او راه ندارد نه خارجى و نه ذهنى و نه وهمى .
و توحيد صفاتى كه صفات كماليه عين ذات او است صفات زائد بر ذات نيست و توحيد افعالى كه آنچه در عالم اتفاق افتد تا مقرون بمشيت حق نباشد محال است تحقق پيدا كند و توكّل از اين ايمان پيدا مىشود كه تمام اسباب را كنار گذارده و فقط مسبب الاسباب را مؤثر بدانند .
و توحيد عبادتى كه شريك بر او در عبادت نگيرد كه مفاد كلمه طيّبه لا إله الا اللَّه است .