[ سوره آلعمران ( 3 ) : آيه 145 ]
وَ ما كانَ لِنَفْسٍ أَنْ تَمُوتَ إِلاَّ بِإِذْنِ اللَّهِ كِتاباً مُؤَجَّلاً وَ مَنْ يُرِدْ ثَوابَ الدُّنْيا نُؤْتِهِ مِنْها وَ مَنْ يُرِدْ ثَوابَ الْآخِرَةِ نُؤْتِهِ مِنْها وَ سَنَجْزِي الشَّاكِرِينَ ( 145 )
و نميباشد از براى نفسى اينكه بميرد مگر باذن خدا نوشته شده مدّتدار و كسى كه اراده داشته باشد مثوبات دنيوى را از همان مثوبات دنيوى به او ميدهيم و اگر غرضش مثوبات اخروى است از همان مثوبات اخروى به او عنايت ميكنيم و زود باشد كه شكرگذاران را جزاء دهيم .
اين آيه شريفه مشتمل بر چند جمله است : جمله اولى - اينكه افعال عباد و لو در تحت اختيار آنها است لكن تا موافق با تقدير الهى نباشد انجام پذير نيست
ما قَطَعْتُمْ مِنْ لِينَةٍ أَوْ تَرَكْتُمُوها قائِمَةً عَلى أُصُولِها فَبِإِذْنِ اللَّهِ
حشر آيه 5 ، و در باب جبر و تفويض گفتيم كه مراد از امر بين الامرين كه مسمى به اختيار است اينست كه فعل و لو به اختيار عبد است لكن عبد و تمام قوى و نفس اختيار او در تحت اراده و مشيت حق است .
جمله ثانيه - اينكه آجال در ازل تقدير شده قبل از خلقت ممكنات كه زيد مثلا چه اندازه بايد در دنيا باشد و چه موقع بايد برود حتى عدد نفسهاى او در دفتر الهى شماره و ثبت شده
لِكُلِّ أُمَّةٍ أَجَلٌ فَإِذا جاءَ أَجَلُهُمْ لا يَسْتَأْخِرُونَ ساعَةً وَ لا يَسْتَقْدِمُونَ
اعراف آيه 34 و اينكه معروف است كه اجل حتمى داريم و اجل معلّقى صحيح است لكن در علم الهى و در دفتر خداوندى معلّق عليه آن هم ثبت است ، مثلا اگر زيد صله رحم كند 60 سال و اگر قطع رحم كند سى سال ، خداوند ميداند كه قطع رحم مىكند يا صله و اين لوح محو و اثبات است كه جز خدا احدى بر او اطلاعى ندارد