وَ مَنْ كَفَرَ فَإِنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ عَنِ الْعالَمِينَ
كفر در اينجا بمعنى ترك است از روى بىاعتنايى و بىاهميتى يا انكار وجوب حج كه انكار ضرورى دين اسلام است كه امروز بسيارى از مردم حج را منكر هستند مخصوص متجددين و ميگويند نبايد كسى پول خود را بردارد و برود مصرف اعراب كند بلكه بسيارى از ضروريات را انكار ميكنند مثل نماز ، زكات ، صوم ، خمس ، اجراء حدود و غير اينها و البته اينها نجس هستند و مرتد و از دين اسلام خارج هستند .
و ممكن است ترك مطلق باشد زيرا كفر مراتبى دارد و در مجلد اول در ذيل آيه شريفه
إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا سَواءٌ عَلَيْهِمْ أَ أَنْذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنْذِرْهُمْ لا يُؤْمِنُونَ
در اوائل سوره بقره متعرّض شديم .
و غنى دو معنى دارد يكى مشهوريست بمعنى سلب احتياج و از صفات سلبيه بشما رفته . و يكى معناى حقيقى است كه در مقام خود تحقيق كردهايم بمعنى دارايى جميع كمالات كه اعظم جميع صفات ذاتيه است و شامل تمام آنها است و لازمه آن سلب عيب و نقص و احتياج است .
و مفاد اين جمله اينست كه نه فعل حج بر خداوند نفعى دارد كه از ترك آن اين نفع از كيسه خدا رفته باشد و نه تركش بر او ضرر و خسارتى وارد مىكند نفع و ضررش راجع به خود بنده است چه منافع دنيوى و چه اخروى كه عايد فاعل مىشود و چه مضارّ دنيوى و چه اخروى كه بر تارك آن متوجّه ميگردد .
[ سوره آلعمران ( 3 ) : آيه 98 ]
قُلْ يا أَهْلَ الْكِتابِ لِمَ تَكْفُرُونَ بِآياتِ اللَّهِ وَ اللَّهُ شَهِيدٌ عَلى ما تَعْمَلُونَ ( 98 )
بگو اى اهل كتاب براى چه كافر ميشويد بآيات الهى و حال آنكه خداوند شاهد و حاضر است بر آنچه عمل ميكنيد و گواه است بر كارهاى شما .