و افترى هم دو قسم است : يك قسم از روى جهالت و نادانى است ، و قسم دوم از روى عمد و علم و عناد است كه مورد آيه است و البته اين مفترى ظالم است هم ظلم بنفس كه مورد عذاب ابدى مىشود و هم ظلم بانبياء كه دروغ به آنها بسته و هم ظلم به ديگران كه آنها را در ضلالت و گمراهى انداخته .
[ سوره آلعمران ( 3 ) : آيه 95 ]
قُلْ صَدَقَ اللَّهُ فَاتَّبِعُوا مِلَّةَ إِبْراهِيمَ حَنِيفاً وَ ما كانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ ( 95 )
بگو بيهود و نصارى كه خداوند راست فرموده در آيه قبل
كُلُّ الطَّعامِ كانَ حِلًّا لِبَنِي إِسْرائِيلَ
الايه پس بايد شما متابعت كنيد ملّة ابراهيم را كه مستقيم بود و نبود از مشركين .
گذشت در آيه شريفه
ما كانَ إِبْراهِيمُ يَهُودِيًّا وَ لا نَصْرانِيًّا وَ لكِنْ كانَ حَنِيفاً مُسْلِماً
الاية آل عمران آيه 60 ، كه يهود مدّعى بودند كه ابراهيم عليه السّلام بر دين يهود بوده و نصارى مدّعى بودند كه بر دين نصارى بوده و در قرآن ميفرمايد
وَ ما أُنْزِلَتِ التَّوْراةُ وَ الْإِنْجِيلُ إِلَّا مِنْ بَعْدِهِ
آل عمران آيه 58 ، و گذشت كه مراد از ( حنيف ) خالى بودن از افراط يهود و تفريط نصارى بلكه حد وسط كه استقامت باشد كه معنى حنيف است و تسليم اوامر و تقديرات الهى كه معناى مسلم است و از اين جهت دين مقدس نبوى دين اسلام شد زيرا خالى از افراط است كه احكام سخت و صعب و طاقت فرسا ندارد چنانچه يهود دارند ، و از تفريط كه هيچگونه حكمى نباشد و بندهگان در شهوترانى و بىبند و بارى آزاد باشند چنانچه مسلك نصارى است بلكه دين سمحه و سهله است
يُرِيدُ اللَّهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَ لا يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ
حج آيه 77 .