و ليلى و مجنون ، شيرين و فرهاد و داستانهاى الف ليل و فردوسى و امثال آنها كه ميتوان گفت يك صدم آنها واقعية ندارد بلكه بسيارى قطع بخلاف آن داريم مثل حكايات تورية و انجيل و كتب منسوبه بوحى از عهد قديم و جديد نسبت بكفريات و نسبتهاى ناروا بمقام قدس انبياء عليهم السّلام .
دوم حكايات مأخوذه از كتب تواريخ كه دليل بر صدق و كذب آن نداريم و محتمل الامرين است .
سوم قضاياى مأخوذه از وحى و اخبار معصومين عليهم السلام كه قطع بصدق آن داريم و احتمال خلاف در آنها نميرود و قصص قرآنى از اين باب است و معنى الحقّ همين است .
وَ ما مِنْ إِلهٍ إِلَّا اللَّهُ
اشاره باديان باطله است كه الوهيت را نسبت به غير اللَّه هم دادند مثل مجوس كه قائل بيزدان و اهرمن شدند ، و يهود كه گفتند خدا إله موسى و موسى إله هارون و هارون إله فرعون ، و نصارى كه قائل باقانيم ثلاث شدند و غير اينها از مذاهب باطله حتى كسانى كه قائل بالوهيت امير المؤمنين عليه السّلام شدند فقط توحيد در الوهيت مختص بمسلمين و دين حقّه اسلام است .
وَ إِنَّ اللَّهَ لَهُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ
تفسير ابن جمله مكررا بيان شده و در اين مقام تهديد منكرين توحيد است كه خداوند غالب و مقتدر است و بر عذاب آنها بمقتضاى حكمت حكم فرما است .
[ سوره آلعمران ( 3 ) : آيه 63 ]
فَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ بِالْمُفْسِدِينَ ( 63 )
پس اگر اعراض از حق نمودند پس خداوند عالم است بكردار و احوال اهل فساد .
فَإِنْ تَوَلَّوْا
تولّى بمعنى تلو شيئى است لشيء آخر ، و اگر متعدّى بعن