وَ كَفَّلَها زَكَرِيَّا
كفيل كسى را گويند كه وظيفه غير را در عهده بگيرد مثل اينكه زيد كفيل عمر مىشود كه دين او را اداء كند و حضرت زكريّا عهدهدار شد كه امور زندگانى مريم را از مأكول و مشروب و ملبوس و ساير لوازم تعيّش را انجام دهد و مريم به خيال راحت مشغول عبادت باشد .
كُلَّما دَخَلَ عَلَيْها
يعنى وارد ميشد بر مريم زكريّا .
در سفينه ( كان زكريّا رئيس الاحبار و كانت امرأته « 1 » اخت مريم بنت عمران ابن ماثان و يعقوب بن ماثان و بنو ماثان اذ ذاك رؤساء بنى اسرائيل و بنو ملوكهم و هم من ولد سليمان بن داود عليهما السلام ) .
و شرح شهادتش بنا بر خبر مروى از ابى عبد اللَّه عليه السّلام از قصص الانبياء قطب راوندى و روايت كامل الزياره اينكه سلطان جائر پس از كشتن حضرت يحيى در طلب زكريّا برآمد حضرت زكريّا فرار كرد در بستان جنب بيت المقدس درختى شكاف برداشت و زكريّا در شكاف درخت رفت سر بهم آورد شيطان خبر داد آمدند و آن درخت را با ارّه قطع كردند زكريّا دو نيم شد و از دنيا رفت .
الْمِحْرابَ
محراب غرفهاى بود كه زكريّا براى مريم بناء كرده بود در بيت المقدس كه در آن عبادت ميكرد و احدى بر او وارد نميشد جز زكريّا عليه السّلام .
و از براى محراب اطلاقاتى است : قصر و غرفه و محراب مساجد و خود مساجد و غير اينها ، و اسم مكان است از مادّه حرب به سكون را يعنى محل جنگ و مراد جنگ و حرب با شيطان است ، يا از حرب بفتح را بمعنى فرار يعنى فرار از شيطان و پناه بردن به خدا از شرّ شيطان .
وَجَدَ عِنْدَها رِزْقاً
رزق گذشت كه معنى عامّى دارد ، در اوّل سوره بقره
وَ مِمَّا رَزَقْناهُمْ يُنْفِقُونَ
لكن در اين مقام مراد مأكولات و مشروبات است چنانچه در
هامش
( 1 ) گذشت كه زكريّا شوهر خاله مريم عليه السّلام بود ، و العلم عند اللَّه .