( جواب )
اوّلا در آيه عنوان كافر و ضالّ نبود بلكه عنوان ناس بود و اكثر مؤمنين هم علاقه به دنيا دارند و متاع دنيا در نظر آنها زينت دارد و فقط كسانى كه علاقه ندارند و فريفته نميشوند متّقين هستند بالاخص كسانى كه مراتب عاليه تقوى را دارا باشند و ثانيا مؤمن غير متّقى اگر چه بالاخره اهل نجات مىشود و نائل ببهشت ميگردد اگر با ايمان از دنيا برود لكن بواسطه معاصى و ترك واجبات گرفتارى دارد يا در وقت مردن يا در قبر و عالم برزخ يا در قيامت ، آن كسانى كه در جميع مراحل راحت و آسوده و متنعّم هستند و هيچگونه عذابى ندارند اهل تقوى هستند .
عِنْدَ رَبِّهِمْ
اشاره بمقام قرب پروردگار و در جوار رحمت الهى كه لذّت آن فوق جميع لذّات است بلكه اعظم لذائذ روحى است حتّى اينكه گفتند
( اذا اشتغل اهل الجنّة بالجنّة اشتغل اهل اللَّه باللّه ) .
جَنَّاتٌ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ
جنّات جمع جنّة و جنّت عبارت از بستان و باغ است كه مشجر باشد ، و در آخرت از براى اهل تقوى هشت جنّت است :
دار السلام ، جنّة الخلد ، فردوس ، جنّة المأوى ، جنّة العدن ، دار النعيم ، دار الجلال ، دار الضيافة .
و جنّة را جنّة گفتند بواسطه آنكه از كثرت اشجارش كأنّه پوشيده و مستور شده چون جنّ و جنين بمعنى مستور از انظار يا مستور در رحم است ، و در اوصاف جنّات اخبار بسيارى رسيده كه بيانش از عهده ما خارج است و كفايت مىكند همين خبر مروى در اثنى عشريّه باب هفتم از پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم فرمود
( لبنة من ذهب و لبنة من فضّة و ملاطها المسك الاظفر و حصائها اللؤلؤ و الياقوت و ترابها الزعفران )
و در حديث ديگر فرمود تمام جنّة عدن از زبر جد است و جنّة فردوس از مرواريد و جنّة المأوى از طلاء احمر است و جنّة الخلد از نقره سفيد است و جنّة النعيم از نور