و عطوفت و عنايت باشد و الّا رقّت و تأثّر در خداوند راه ندارد چنانچه در تفسير بسمله بيان شد .
مقام سوم
كَيْفَ يَشاءُ
مشيّت در اينجا مراد اراده است و گذشت كه در افعال الهى دو چيز بيشتر تصوّر نميكنيم يكى علم بصلاح و ديگر ايجاد و از اول باراده تعبير ميكنيم و از صفات ذات است و از ثانى بمشيّت و از صفات فعل كه نفس ايجاد باشد . و بسا اطلاق مشيّت بر اراده مىشود مثل مقام زيرا نفس
يُصَوِّرُكُمْ
دلالت بر ايجاد مىكند يعنى ايجاد صورت مىكند طبق اراده كه علم بصلاح باشد .
بعد از بيان اين جملات شروع ميكنيم بمفاد آيه شريفه
هُوَ الَّذِي يُصَوِّرُكُمْ
نطفه موقعى كه در رحم قرار ميگيرد البتّه جسم است مركّب از مادّه و صورت جسميّه كه از جواهر است و صورت شخصيّه كه از عوارض است سپس به او صورت جنسيّه كه نباتيّه تعبير ميكنيم به او افاضه مىشود كه ممتاز از ساير اجسام است پس صورت جنسيّه حيوانيّه كه ممتاز از ساير نباتات و صورت نوعيّه انسانيّه كه ممتاز از ساير حيوانات مىشود و اين صور جسميّه و جنسيّه نباتيّه و حيوانيّه و نوعيّه انسانيّه با هم مجتمع هستند در اين تطوّرات صور شخصيّه كه عبارت از خلع و لبس است به او افاضه مىشود كه موقعى صورت سابقه را رها مىكند و صورت لاحقه به او افاضه مىشود .
فِي الْأَرْحامِ
تعبير بجمع به لحاظ افراد است كه هر فردى در رحمى متصور مىشود
كَيْفَ يَشاءُ
طبق حكمت و صلاح كه حكيم على الاطلاق ميداند از ذكور و اناث ، طويل ، قصير ، صحيح ، معيب ، تام الاجزاء ناقص ، صبيح و زشت و غير اينها از خصوصيّات .
لا إِلهَ إِلَّا هُوَ
تمام اينها در تحت قدرت او است و غير او هر كه باشد و هر چه باشد قدرت بر كوچكترين اينها ندارد
إِنَّ الَّذِينَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ لَنْ يَخْلُقُوا