و حج را بجا آورد حضرت باصحابه در همانجا قربانيها را نحر نموده و با مشركين مصالحه نمودند كه سال ديگر براى انجام مناسك حج برگردند و اين سال را ، عام الحديبيه گفتند ، پس در سال هفتم در همين ماه به مكه با اصحاب تشريف آورده و قضاء عمره سال گذشته را بجاى آوردند و خداوند اين ذى القعده را بازاء آن ذى القعده قرار داده و بجاى آن قبول نموده فرمود «
الشَّهْرُ الْحَرامُ بِالشَّهْرِ الْحَرامِ »
و بعضى گفتند مراد قتال مسلمين با كفار در ماه حرام است كه اگر بازاء قتال آنان با مسلمين باشد جائز است و مانعى ندارد ولى ابتداء بقتال با مشركين در شهر حرام جايز نيست چنانچه ابتداء بقتال آنان در مسجد الحرام روا نبود ولى اگر آنان بقتال ابتداء مىنمودند مقاتله با آنان مانعى نداشت .
وَ الْحُرُماتُ قِصاصٌ
حرمات جمع حرمة است و مراد از حرمات حرمت مسجد الحرام و حرمت شهر حرام و حرمت در حال احرام است كه در حال احرام و در شهر حرام و در مسجد الحرام قتال جايز نيست مگر بعنوان قصاص يعنى اگر آنها احترام حرمات را هتك نمودند شما هم قصاص كنيد .
و در اخبارى كه در برهان روايت شده دارد كه سؤال ميكنند آيا مسلمانان ابتدا بقتال مشركين در شهر حرام مينمودند ؟
ميفرمايد وقتى مشركين مقاتله با مسلمانان را در ماه حرام حلال دانستند و حرمت ماه حرام را مراعات ننمودند قتال با آنها رواست .
و همچنين روميها كه به ماه حرام عقيده ندارند اگر در ماه حرام با مسلمين مقاتله نمودند جايز است با آنها قتال كنند و نيز دارد كه اگر كسى شخصى را كشت و بحرم پناه آورد نميشود او را قصاص نمود ولى بايد او را طعام و آب نداد و با او معامله ننمود تا از حرم خارج شود و حدّ بر او جارى گردد ، ولى اگر در