را پيشه و روش خود گردانيد . و اين اشكال كه ( الخيرات ) جمع محلّى بالف و لام و مفيد عموم و شامل همه خوبيها از واجبات و مستحبات مىشود ، و امر در
فَاسْتَبِقُوا
ظاهر در وجوب است و وجوب استباق اولا با استحباب سازش ندارد و ثانيا استباق بجميع مستحبات از وسع انسان خارج است ) مرتفع مىشود به اينكه امر در
فَاسْتَبِقُوا
امرار شادى است نه مولوى يعنى به حكم عقل بر انسان لازم است بخيرات بشتابد هر قدر كه ميتواند .
أَيْنَ ما تَكُونُوا يَأْتِ بِكُمُ اللَّهُ جَمِيعاً
ظاهر آيه اشاره بجمع نمودن مردم در روز قيامت است كه يوم الجمع مىباشد ولى در اخبار بسيار از ائمه اطهار اين جمله بجمع نمودن اصحاب خاص حضرت مهدى از اطراف زمين براى قيام با آن حضرت تفسير شده چنان كه از تفسير عياشى از حضرت صادق عليه السّلام روايت شده كه فرمود «
نزلت هذه الاية فى اصحاب القائم و انّهم المفتقدون من فرشهم ليلا فيصبحون بمكّة و بعضهم يسير فى السحاب نهارا نعرف اسمه و اسم ابيه و حليته و نسبه » « 1 »
و اين معنى با عموم لفظ و كثرت مصاديق آن منافاتى ندارد .
و در بعض اخبار است كه مراد جمع شدن همه شيعيان حضور حضرت مهدى است چنانچه از تفسير عياشى و در مجمع البيان از حضرت رضا عليه السّلام روايت كرده كه فرمود
ذلك و اللَّه ان لو قام قائمنا يجمع اللَّه جميع شيعتنا من جميع البلدان ، انّ اللَّه على كل شىء قدير
» خداوند بر جمع مردم براى حشر قيامت و بر جمع اصحاب مهدى نزد او بطرفة العين و بر هر چيزى قادر است .
هامش
( 1 ) - تفسير الصافى مجلد اول ص 150 و در تفسير برهان دوازده خبر از ائمه ( ع ) در اين مورد روايت نموده و در منتخب الاثر متجاوز از بيست خبر روايت كرده است .