حج عمومى آماده سازد مقدمه ديگر حج عمومى پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم بوده كه از آن بحجة الوداع تعبير شده كه همه مسلمين از اطراف جمع شوند و پس از اتمام مراسم حج امر مهم ولايت كه صراط مستقيم دين حنيف و اسّ اساس دين و مايه اكمال و اتمام شرع مبين است بمردم ابلاغ شود و اين وعده الهى صورت تحقق پذيرد .
لِئَلَّا يَكُونَ لِلنَّاسِ عَلَيْكُمْ حُجَّةٌ
اين علت ديگرى است كه براى تحويل قبله به طرف كعبه بيان ميفرمايد كه قطع حجت اهل كتاب باشد زيرا اهل كتاب يكى از علامات پيغمبر موعود را نماز خواندن به دو قبله ميدانستند و تا تحويل قبله نشده بود مىگفتند اين آن پيغمبر موعود نيست و اين تحويل احتجاج آنان را دفع نمود .
و اگر گفته شود اين حجت در آيه اولى ( آيه 144 ) بيان شد و سبب تكرار چيست ؟ جواب گوئيم در آيه اولى اين مطلب ذكر شد كه اهل كتاب ميدانند اين تحويل قبله حق و اين همان پيغمبر موعود است و در اين آيه يكى از علل تحويل قبله كه رفع احتجاج اهل كتاب باشد متذكر ميگردد و از اين جهت تكرار نيست .
إِلَّا الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْهُمْ
مفاد اين استثناء اين نيست كه ظالمين از اهل كتاب بعد از تحويل قبله باز حجتى بر مسلمين داشته باشند بلكه استثناء منقطع است يعنى عدم انقطاع عذر ظالمين از اهل كتاب نه از باب اينست كه حجّتى داشته باشند بلكه بواسطه اينست كه دنبال هواى نفس و شهوت رياست و جاه طلبى ميباشند و از اين جهت اگر هزارها دليل براى آنان اقامه شود از مخاصمه و مخالفت دست بر نخواهند داشت و هم به خود ظلم ميكنند كه خود را مستحق عذاب ابدى مينمايند و هم به ديگران كه در مقام اضلال آنان بر ميآيند و هم به مسلمانان كه در صدد آزار و اذيت آنان ميباشند .