[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 148 ]
وَ لِكُلٍّ وِجْهَةٌ هُوَ مُوَلِّيها فَاسْتَبِقُوا الْخَيْراتِ أَيْنَ ما تَكُونُوا يَأْتِ بِكُمُ اللَّهُ جَمِيعاً إِنَّ اللَّهَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ ( 148 )
( و براى هر امّتى قبلهء است كه خداوند آنان را به طرف آن گردانيده و يا براى هر گروهى روشى است كه خود به طرف آن روش ميروند پس نسبت بخوبيها سبقت بگيريد و بشتابيد هر كجا باشيد خداوند همه شما را ميآورد و جمع مىكند همانا خدا بر همه چيز تواناست )
وَ لِكُلٍّ وِجْهَةٌ هُوَ مُوَلِّيها
اكثر مفسرين كه ملاحظه نظم و سياق آيات را ميكنند اين آيه را نيز از آيات قبله مىشمارند و چنين تفسير مينمايند كه وجهة بمعنى ما يتوجه عليه يعنى قبله مىباشد و مرجع ضمير هو خداست و مفاد آيه اينست كه هر امّتى قبله دارد كه خداوند آنان را به طرف آن گردانيده و به آن امر فرموده است بنا بر اين نزاع و مشاجره در اين باره را كوتاه نموده و بخوبىها مبادرت كنيد .
ولى ظاهر آيه اينست كه وجهة بمعنى طريقه و مشى است و مرجع ضمير هو لفظ كل است يعنى هر كس داراى طريقه و مسلكى است كه او رو آورنده به آن روش و سير كننده آن مسلك است و اين آيه نظير آيه شريفه :
قُلْ كُلٌّ يَعْمَلُ عَلى شاكِلَتِهِ
« 1 » مىباشد و در مجمع البحرين شاكلته را بمعنى طريقه دانسته و در بعض اخبار به نيت تفسير شده يعنى هر كس مطابق نيت و انديشه خود كار مىكند چنانچه در خبر وارد شده «
انّما الاعمال بالنيات
» و اين معنى با فاء تفريع در جمله
فَاسْتَبِقُوا الْخَيْراتِ
مناسبت دارد زيرا خطاب بمسلمين است كه چون هر كس روشى را اتخاذ نموده شما مبادرت بخيرات
هامش
( 1 ) - سوره بنى اسرائيل آيه 86