در آخرت مساوى باشند . « 1 »
وَ نُفِخَ فِي الصُّورِ فَصَعِقَ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ مَنْ فِي الْأَرْضِ إِلَّا مَنْ شاءَ اللَّهُ
. « 2 »
علّامه شعرانى : اگر گويى : خداوند در وصف زنده شدن مردگان در قيامت چند جا فرمود كه آنان از قبرها برمىخيزند ، مانند :
فَإِذا هُمْ مِنَ الْأَجْداثِ إِلى رَبِّهِمْ يَنْسِلُونَ
« 3 » دليل آن است كه اجزاى بدن فانى نمىشوند و هستند تا بار ديگر زنده شوند . گوييم :
فنا و هلاك و مرگ و امثال آن در اصطلاح شرع مطابق اصطلاح فلاسفه نيست . فلاسفه آن را معدوم گويند كه هيچ از آن نماند و در شرع آن را گويند كه پراكنده شود و صورت و خواصّ خود را از دست بدهد . وقتى حيوانى بميرد و پوسيده شود به اصطلاح شرع معدوم است و در زبان فلسفه معدوم نيست . پس اينكه وارد شده است پيش از قيامت همه چيز فانى مىشود ، مقصود پراكنده شدن است يا ناپيدا گشتن هويّت خاصّ هريك در ظهور نور حقّ ، نه معدوم شدنى كه فلاسفه مىگويند . « 4 »
هامش
( 1 ) . منهج الصادقين ، ج 8 ، ص 116 .
( 2 ) . زمر ( 39 ) آيهء 68 .
( 3 ) . يس ( 36 ) آيهء 51 .
( 4 ) . منهج الصادقين ، ج 8 ، ص 118 .