است : « چه فرمان يزدان چه فرمان شاه . » و همه چيز را از حكومت مىخواهند ، همه معاون ظلمهاند . امّا پيغمبران خصوصا پيغمبر ما و قرآن كه در آيات بسيار مستضعفين را امر مىفرمايد خود تفكّر كنند و اطاعت سادات و كبراى خود نكنند . و بعض ممالك نصارى در اين قرون اخير ، اين تعليم قرآن را در كشور خود ترويج دادهاند و حكومتها مقهور رضاى رعيّتند . از اين جهت ، به غايت رفاه و ترقّى رسيدهاند . « 1 »
لا فِيها غَوْلٌ وَ لا هُمْ عَنْها يُنْزَفُونَ
. « 2 »
مؤلف : نيست در آن شراب فسادى و آفتى كه در خمر دنيا مرتّب است .
علّامه شعرانى : آنچه قبيح است ، همهجا قبيح است ، حتّى در بهشت ، و بهشتيان خود به طبع خويش از قبايح نفرت دارند . و علّت قبح مسكرات دو چيز است :
يكى كه اهمّ است ، ذهاب عقل است كه در شراب بهشتى نيست . ديگر مضارّ بدنى كه آن هم نيست و خداوند بدين دو اشارت فرمود بقوله
لا فِيها غَوْلٌ وَ لا هُمْ عَنْها يُنْزَفُونَ
با اينكه خمر دنيا بد طعم است و با نقل و مزه بايد خورد و خمر اخروى طعم نيكوست . « 3 »
فَاطَّلَعَ فَرَآهُ فِي سَواءِ الْجَحِيمِ
. « 4 »
مؤلف : پس او فرو نگرد ، پس ببيند قرين خود را در ميان دوزخ .
مرحوم شعرانى : اين نيز از كمال اجسام اخروى است كه از بهشت بالاى آسمانها چيزى را در قعر دوزخ ببيند با فاصله بسيار كه در انديشه نمىگنجد . پس شرايط ديدن در آن جهان غير از شرايط اين جهان است . « 5 »
هامش
( 1 ) . منهج الصادقين ، ج 7 ، ص 510 .
( 2 ) . صافات ( 37 ) آيهء 46 .
( 3 ) . منهج الصادقين ، ج 7 ، ص 513 .
( 4 ) . صافات ( 37 ) آيهء 55 .
( 5 ) . منهج الصادقين ، ج 7 ، ص 514 .