لا يحتاج إلى تأويل ؛ فإنّ الحجاب عن اللّه أعظم العذاب . و لذلك ترى أهل اللّه يلتذّون بالمناجات و العبادة و أعظم نعم الجنّة عندهم القرب إلى اللّه و التهجّد لهم ألذّ من كلّ لذّة . « 1 »
مؤلف : آيه دليل نيست بر جواز رؤيت ، چنانكه اشاعره گويند ؛ زيرا كه حجاب نسبت به اجرام است و او - سبحانه - مبرّاست از جرم و جسد .
علّامه شعرانى : محجوبيّت ، ضدّ آن نظر است كه در آيهء ديگر فرمود :
وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ ناضِرَةٌ * إِلى رَبِّها ناظِرَةٌ
. « 2 » آن معرفت تامّ و علم ضرورى و توجّه خاصّ كه عرفا از آن به فنا تعبير مىكنند و براى دوستان خدا حاصل مىشود ، از آن به نظر تعبير شده است ، و از آن دورى و محروميّت و فراق به محجوبيّت تعبير شده است . و در دعاى كميل است : « كيف أصبر على فراقك » . و رحمت و مثوبت كه مؤلف فرمود ، تعبير آسانى است . « 3 »
مؤلف : حقّا كه ايشان روز قيامت از ثواب خداى محجوب و ممنوع باشند .
علّامه شعرانى : بهتر آن است كه معنى حجاب و ملاقات و دورى ، محروميّت از ديدار - كه در قرآن بسيار است - حمل بر معنى نزديك به معنى ظاهر لغت كنيم و گوييم : بزرگترين نعمت اهل ايمان معرفت كامل پروردگار است و مشاهدهء معنوى ذات او ، چنانكه بزرگترين عذاب اهل دوزخ دورى از وصال حقّ است ، چنانكه در دعاى كميل آمده است : « هبني صبرت على حرّ نارك فكيف أصبر على فراقك » . « 4 »
هامش
( 1 ) . مجمع البيان ، ج 10 ، ص 454 .
( 2 ) . قيامت ( 75 ) آيهء 22 .
( 3 ) . منهج الصادقين ، ج 10 ، ص 183 .
( 4 ) . روح الجنان ، ج 12 ، ص 35 .