وَ أَنَّا لَمَسْنَا السَّماءَ فَوَجَدْناها مُلِئَتْ حَرَساً شَدِيداً وَ شُهُباً
. « 1 »
مؤلف : به درستى كه ما قصد آسمان نموديم و طلب رسيدن كرديم به آن براى استراق سمع .
علّامه شعرانى : در سورهء صافات استراق سمع را نسبت به شياطين داد و اينجا به جنّ . معلوم مىشود كه جنّ و شياطين يك نوعند . و دربارهء ابليس هم فرمود :
كانَ مِنَ الْجِنِّ
« 2 » ، الّا آنكه به ذهن متبادر مىشود شيطان هميشه نافرمان است و جنّ گاه باشد كه ايمان دارد . پس با آنكه جنّ و شيطان يك نوعند ، الّا آنكه نام شيطان خاصّ زشتكاران است ، مانند انسان كه عامّ است و فاسق كه خاصّ . « 3 »
مؤلف : يافتيم آن را كه مملوّ بود از فرشتگان نگاهدارنده و قوى و ستارگان تابنده كه به وقت آنكه ما خواستيم استراق سمع كنيم يا فرشته مانع شد يا شهابى و ستارهء آتشى بيامد و ما را بسوخت .
علّامه شعرانى : هرچند گاه يك بار ستاره باران در آسمان مشاهده مىگردد گرچه شهاب هميشه هست ، امّا بدان كثرت كه هروقت به آسمان نگرى ، از همهء جوانب ستارههاى دوان بينى ، اندك اتّفاق مىافتد و يك بار در سنهء غيبت كبرا حضرت قائم - عجل اللّه تعالى فرجه - اتّفاق افتاد و آن سال به سنهء تناثر النجوم معروف است .
على بن بابويه و كلينى در آن سال رحلت كردند . و نزديك عهد ما در سال 1310 هجرى قمرى نيز اتّفاق افتاد و آنكه در زمان حضرت رسالت بوده ، شديدتر بوده ، چنانكه آيهء قرآن دلالت دارد .
مُلِئَتْ حَرَساً
« 4 » ؛ آسمان پر شد و مردم از مشاهدهء آن آشفته و پريشان گشتند و ترسيدند اوضاع جهان درهم ريزد و آسمان ويران شود . و در همه وقت كاهنان كه پيوسته مردم به آنها رجوع مىكردند و اخبارى از غيب آميخته
هامش
( 1 ) . جنّ ( 72 ) آيهء 8 .
( 2 ) . كهف ( 18 ) آيهء 50 .
( 3 ) . منهج الصادقين ، ج 10 ، ص 32 .
( 4 ) . جنّ ( 72 ) آيهء 8 .