زبان تو قلم ايشان است و آب دهن تو مداد ايشان .
علّامه شعرانى : جسم ملك با اجسام دنيا مزاحم نيست و نتوان گفت كه چون دهان از طعام پر باشد ، فرشتگان كجا قرار گيرند يا چرا با طعام جويده نمىشوند . و آنان را مىتوان به صورتهاى ذهنى و افكار مختلف كه در دماغ انسان است ، تنظير كرد ؛ زيرا كه ما كوههاى بلند و درياهاى عظيم را در دماغ خود تصوير مىكنيم و آنها رگها و اعصاب را بر خون و روح تنگ نمىكنند و افكار مختلف در دماغ مزاحم يكديگر نمىشوند و اگر نظير صورتهاى مادّى بود بر صفحهء كاغذ ، مزاحم يكديگر مىشدند ، و فرشتگان همچنين از عالم مجرّداتند از اجسام مادّى و همهء اينها موجودات حقيقىاند ؛ زيرا كه غير موجود اثر ندارد و اثر اينان هزاران برابر از آثار اجسام مادّى بيشتر است . « 1 »
لَقَدْ كُنْتَ فِي غَفْلَةٍ مِنْ هذا فَكَشَفْنا عَنْكَ غِطاءَكَ فَبَصَرُكَ الْيَوْمَ حَدِيدٌ
. « 2 »
مؤلف : پس ديدهء تو امروز بهسبب رفع غطا و كشف حجاب تيز است در ديدن آنچه نمىديدى .
علّامه شعرانى : مىتوان از اين آيه استدلال كرد بر آنكه بهشت و جهنّم هماكنون موجود است و كفّار يا مؤمنين بهسبب احاطهء حجاب مادّه بر ايشان ، آن جهان را مشاهده نمىكنند و پس از حشر يا مرگ كه حجاب يكسو شود ، آن را مشاهده كنند ، مانند آنكه پشت پرده است و پرده را از پيش او بردارند . « 3 »
مؤلف : اينجا هم قول مضمر است و تقدير آنكه فيقول له ؛ خداى تعالى او را گويد : تو از اين غافل بودى ما پوشش برداشتيم . و مراد به كشف غطا آن است كه آنچه معدوم بود ، در وجود آورديم ( و آنچه در كتم عدم بود ) ،
هامش
( 1 ) . منهج الصادقين ، ج 9 ، ص 11 .
( 2 ) . ق ( 50 ) آيهء 22 .
( 3 ) . منهج الصادقين ، ج 9 ، ص 14 .