چه زشت آوازى است . خداى تعالى از گفت ايشان اين آيه فرستاد و ردّ كرد بر ايشان اين آيه :
وَ مَنْ أَحْسَنُ قَوْلًا مِمَّنْ دَعا إِلَى اللَّهِ
.
علّامه شعرانى : آيه در سورهء فصّلت مكّى است و تشريع اذان در مدينه بود ، پس نزول آيه هنگام تشريع اذان به نظر صحيح نمىرسد ، مگر آنكه گوييم : پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله در آن هنگام اين آيه قرئت كرد . « 1 »
علّامه شعرانى : يعنى بر فرض اينكه عبد اللّه زيد اين خواب ديده باشد ، حضرت رسالت بر خواب او اعتماد نفرمود و دستور نداد تا وحى بر خود آن حضرت نازل گشت ، آنگاه عمل كرد و شايد حكمت در خواب عبد اللّه زيد آن بود كه مردم بدانند اظهار شهادت به رسالت خاتم انبيا در اذان هرروز از جانب پروردگار بوده است و به خواب مردى بيگانه آمده است و توهّم نكنند آن حضرت به محض ميل خود براى جاه - نعوذ بالله - اين دستور داد . « 2 »
لا يَأْتِيهِ الْباطِلُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَ لا مِنْ خَلْفِهِ
. « 3 »
مؤلف : قرآن كتابى است كه نبايد به آن هيچ باطل از پيش وى و نه از پس وى - يعنى از هيچ جهت - باطلى به سوى آن راه نيابد . پس به طعن طاعن و تأويل مبطل ، مطعون و متأوّل نگردد .
علّامه شعرانى : آنكه بر قرآن طعن مىزند ، از نقص فهم خود اوست و آن از چند جهت است :
يكى آنكه مطلب قرآن را با آنچه از خارج شنيده ، مىآميزند در ذهن خويش و طعن آنان بر آميختههاى ذهن خودشان است . مثلا تصوّر مىكنند رفتن اسكندر به ظلمات در طلب آب حيات هم از لوازم حكايت ذو القرنين است كه در قرآن آمده .
هامش
( 1 ) . روح الجنان ، ج 4 ، ص 260 .
( 2 ) . همان ، ص 261 .
( 3 ) . فصّلت ( 41 ) آيهء 42 .