و خالجتآباد الدّهور عليكم * و أسماكم يشعر بذلك أيّم
فلو كان زبر مشركا نعتذر به * و لكنّ زبرا يزعم النّاس مسلم
علّامه شعرانى : صفيّه عمّهء پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله است ، خواهر حمزه از يك مادر ، و مادر زبير بود و اسماء دختر ابو بكر ، زوجهء زبير و عروس صفيّه است . و زبير در آغاز بيعت ابو بكر مخالف او بود و طرفدار امير المؤمنين عليه السّلام و شمشير به دست حمله كرد ، آنان شمشير از دست زبير گرفتند و بر سنگ زده شكستند و با زبير بىحرمتى كردند و او را بسته ، كشانكشان به مسجد بردند و در آنوقت زنهاى هاشميّه همراه فاطمهء زهرا در خانهء او بودند و اين غوغا را مىنگريدند و تا صفيّه ، مادر زبير ، زنده بود ، زبير از طرفداران اهل بيت عليهم السّلام بود . و ظاهرا اين دو بيت صفيّه اشاره به آن وقايع و خطاب به ابو بكر است و زبر هم مكبّر زبير است ، يعنى شير . و گويد :
اى ابو بكر ! اسماء دختر شما كه در حبالهء زبير است ، اگر او را بكشيد ، بيوه مىشود و روزگارها بيوه خواهد ماند و اگر زبير مشرك بود ، شما را در كشتن او معذور مىداشتم ، امّا مردم مىگويند او مسلمان است . و بعضى اين شعر را خطاب به پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله نسبت به صفيّه مىدهند :
قد كان بعدك أبناء و هنبثة * لو كنت حاضرها لم يكبر الخطب « 1 »
فَتَرَبَّصُوا حَتَّى يَأْتِيَ اللَّهُ بِأَمْرِهِ
. « 2 »
مؤلف : حسن بصرى گفت : مراد عقوبتى است عاجل يا آجل ، و اين امر آنجا لا محال فعل است ، قول نيست و آنكه مراد مىشناسند ، از او بىقرائن دليل كند بر آنكه اين لفظ حقيقى است در فعل ، چنانكه در قول .
علّامه شعرانى : يعنى امر به دو معنى آمده است در كلام عرب : يكى ، قول به معنى
هامش
( 1 ) . روح الجنان ، ج 5 ، ص 474 .
( 2 ) . توبه ( 9 ) آيهء 24 .