دلالة على وجوبه و عدم جواز غيره و الأولى الاستدلال على وجوب الضبط بما يدلّ على وجوب الوفاء و حرمة بخس حقوق الناس ، فإنّ الشيء إذا لم يكن منضبطا لا يصدق فيه الوفاء و البخس ؛ لأنّ البخس أنّما هو النقص عن مقدار معلوم و لو كان العقد على غير معلوم جائزا لسهل الخروج عن عهدة الوفاء بكلّ شيء و لغى الأمر بالوفاء ؛ لأنّ الوفاء و عدمه سيّان تقريبا في مثله . « 1 »
قالَ ذلِكَ بَيْنِي وَ بَيْنَكَ أَيَّمَا الْأَجَلَيْنِ قَضَيْتُ فَلا عُدْوانَ عَلَيَّ . .
. « 2 »
مؤلف : حسين بن سعيد از صفان روايت كرده كه او گفت : از ابى عبد اللّه پرسيدند :
آيا جايز است كه مرد متزوّج شود بر زن و دخول كند قبل از وفا كردن به شرط نكاح كه آن در اين مقام اتمام هشت سال يا ده سال است كه مدّت اجاره است براى پدرزن خود شعيب ؟ فرمود : موسى به علم نبوّت مىدانست كه به شرط معهود وفا كند . گفتند :
چگونه ؟ فرمود : مىدانست باقى مىماند تا وفا كند .
مرحوم شعرانى : شرعا جايز است دخول به زن پيش از اتمام مدّت ، هرچند علم به بقا نداشته باشد و اگر در بين مدّت ، شوهر درگذشت ، عوض آن در مال اوست ، بايد ورثهء شوهر به زن بپردازند . و اگر از اين روايت چيزى بر خلاف اين مفهوم گردد ، ضعيف و غير معمول به است . « 3 »
فَلَمَّا قَضى مُوسَى الْأَجَلَ وَ سارَ بِأَهْلِهِ . . .
. « 4 »
مؤلف : در چهل سالگى به اجازهء شعيب متوجّه مصر گشت به جهت زيارت مادر و خواهر و برادر ، و به روايت ابى بصير از ابى عبد اللّه عليه السّلام ، متوجّه بيت المقدس شد .
هامش
( 1 ) . مجمع البيان ، ج 7 ، ص 250 .
( 2 ) . قصص ( 28 ) آيهء 28 .
( 3 ) . منهج الصادقين ، ج 7 ، ص 92 .
( 4 ) . قصص ( 28 ) آيهء 29 .