علّامه شعرانى : در خلق انواع نبات آيتى بزرگ است كه خالق آن باشعور و اراده است نه طبيعت ؛ زيرا كه حوائج و مصالح هريك را مراعات فرموده است و آلات مختلف براى غذا و نموّ و تنفّس و تخم و ميوه براى بقاى نسل داده . و با اينحال ، هرچه علوم طبيعى پيشتر رود ، آثار قدرت ظاهرتر شود ؛ زيرا كه هزارانهزار نوع گياه با خواصّ مختلف متباين غالبا از چهار عنصر امروزى كه اكسيژن و ئيدروژن و ازت و كربن است ، تركيب يافته است ، چنانكه زهر فاقع از همين چهار عنصر است و گندم و خرما هم از همين چهار و گياه ترش و شيرين و تلخ و تند و معطّر و بدبوى و مقوّى و مضعّف و غيره از همين چهار تركيب يافته به نسبت و مقادير مختلف . و اگر خالق اينها خاصيّت اين تراكيب و مقادير را نداند ، چگونه آن را اختيار كند با آنكه همهء تراكيب نافع در ميان تراكيب بيهوده به نسبت يك است در هزاران . و اللّه العالم . « 1 »
قالَ أَ لَمْ نُرَبِّكَ فِينا وَلِيداً
. « 2 »
مؤلف : گفت : اى موسى ! آيا تو را نپرورانديم در ميان خويش .
علّامه شعرانى : از تورات معلوم مىگردد كه فرعون هنگام تولّد حضرت موسى عليه السّلام غير فرعون زمان بعثت وى بود و آنها كه در عهد اوّل بودند ، در گذشته و قضيهء قتل قبطى را فراموش كرده بودند . و اين سؤال و جواب كه خداوند در اينجا نقل مىكند ، بر خلاف تورات ، دليل آن است كه آن حضرت آن را از علماى يهود يا خواندن تورات فرانگرفته بود . « 3 »
قالَ لِمَنْ حَوْلَهُ أَ لا تَسْتَمِعُونَ
. « 4 »
مؤلف : إنّما عجب فرعون من حوله من جوابه ؛ لأنّه طلب منه أيّ أجناس الأجسام
هامش
( 1 ) . منهج الصادقين ، ج 6 ، ص 432 .
( 2 ) . شعراء ( 26 ) آيهء 18 .
( 3 ) . منهج الصادقين ، ج 6 ، ص 435 .
( 4 ) . شعراء ( 26 ) آيهء 25 .