ستر از ناظر محترم . « 1 »
وَ لا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا ما ظَهَرَ مِنْها
. « 2 »
مؤلف : اظهر نزد من آن است كه مراد نفس زينت است و نظر در آن حرام است ؛ زيرا كه نظر به آن وسيله ، نظر است به مواضع آن .
علّامه شعرانى : سخن مؤلف كه قول عامّهء مجتهدين ماست ، البتّه صحيح و شبههء مخالف غلط و غير قابل اعتناست و توضيح آن را در حواشى وافى گفتهايم ( صفحهء 121 از كتاب النكاح ) و در حواشى مجمع البيان اشارت كردهايم و اكنون گوييم :
گروهى از شافعيه اشتباه عجيبى كردهاند و به غور آيه نرسيده ، روى و دستها را از حجاب مستثنى كنند با آنكه مفهوم
إِلَّا ما ظَهَرَ
از متشابهات نيست و حاجت به تفسير مفهومى ندارد ؛ زيرا زيور خود را آشكار نكنند ، مگر آنچه خود زيور آشكار شود و علّت تصريح به استثنا آن است كه چون زن از نمودن زيور خويش ممنوع گشت ، توهّم آن شد كه اين نهى مانند شرب خمر و زنا نيست كه بتوان دائما از آن محفوظ ماند . اگر زنى بخواهد هرگز زنا نكند ، ممكن است و اگر بخواهد در كوى و بر زن و مساجد ، حتّى در خانهء خود ، هيچنظر نامحرم به او نيفتد ، ممكن نيست .
خداوند استثناى منقطع فرمود كه آنچه بىاختيار پيدا شود ، گناه نيست . و در احاديث شيعه قيد كردند اين ضرورت را به روى و كفّين كه گاهى بىاختيار ظاهر گردد تا زنان بىمبالات در پوشيدن موى و بازو و سينه مسامحه نكنند و آن را از ضروريات نشمرند و داخل
إِلَّا ما ظَهَرَ
ندانند . و پيشتر در قضيهء افك عايشه گفتيم [ كه ] زنان پس از آيهء حجاب روى مىپوشيدند .
مؤلف : [ در ادامهء همين آيه كه محارم را برمىشمارد ، مىگويد : ] عدم ذكر اعمام
هامش
( 1 ) . همان ، ص 207 .
( 2 ) . نور ( 24 ) آيهء 31 .