كردند . پس مقصود از پوشيدن چشم زنان از مردان تنزيه يا نظر به ريبه و شهوت است . امّا نظر مرد به زن مطلقا ممنوع باشد ؛ چون زن را به احتجاب فرمودند . « 1 »
وَ لا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا ما ظَهَرَ مِنْها
. « 2 »
مؤلف : و اظهار نكنند از زينت خود الّا آنچه ظاهر باشد .
علّامه شعرانى : استثناى
إِلَّا ما ظَهَرَ
منقطع است ، مانند :
إِلَّا ما ذَكَّيْتُمْ
« 3 » ؛ از مرده نخوريد ، ليكن آنچه تذكيه كرديد بخوريد ، و زينت ظاهر نكنيد ، مگر آنچه خود بىظاهر كردن شما ظاهر شود . و اين منحصر در روى و دست است كه ممكن است بىاختيار ظاهر شود بر حسب عادت و ساير جاهاى بدن بر حسب عادت هم بىاختيار ظاهر نخواهد شد ، مگر نادرا دستبند تا ذراع و قلاده و گوشواره . « 4 »
مؤلف : عايشه روايت كرد كه رسول صلّى اللّه عليه و آله گفت : حلال نباشد هيچ زن را كه ايمان دارد به خداى و به قيامت كه چون بجنبد پيدا كند الّا رويش را و دستها تا نيمهء بازو . معنى خبر آن است كه از زن اين مقدار عورت نباشد ، به آن معنى كه چون در نماز گشاده باشد ، نمازش درست باشد . و درست آن است كه روى و كفهاى دست و كفهاى پا از زن عورت نباشد به آن معنى كه شايد در نماز گشاده باشد .
علّامه شعرانى : قيد جنبيدن براى آن كرد كه در حال سكون و اختيار جايز نيست روى و دست ظاهر كند . و جواز آن منحصر در حال حركت است كه بىاختيار روى و دست بيرون افتد و حفظ آن عسر و حرج و عادتا محال است ، بهطورى كه هيچكس آن را نبيند در هيچ لحظه از مدّت عمر .
قيد نماز براى آن كرد كه اين شرط نماز است و استثنا تنها براى نماز ، نه براى
هامش
( 1 ) . منهج الصادقين ، ج 6 ، ص 295 .
( 2 ) . نور ( 24 ) آيهء 31 .
( 3 ) . مائده ( 5 ) آيهء 3 .
( 4 ) . روح الجنان ، ج 8 ، ص 206 .